Inhoudsopgave
- 01. Drie soorten horlogeglas
- 02. Plat, gebold of boxglas
- 03. Antireflectie: het laagje dat je niet ziet
- 04. Welk glas heb je?
- 05. Kras, barst of splinter: wat nu?
- 06. Krassen wegpoetsen: wat kan bij welk glas?
- 07. Horlogeglas laten vervangen: zo gaat het en dit kost het
- 08. Krassen voorkomen
- 09. Uit eigen ervaring
- 10. Conclusie
Het glas van je horloge zie je pas echt als er iets mee is. Een kras die in de zon ineens opvalt, een sterretje na een tik tegen de deurpost of een waas die niet meer weggaat. Dan wil je weten: welk glas zit erop, kan ik dit zelf oplossen, en wat kost een nieuw glas? In dit artikel lees je het allemaal: de soorten horlogeglas, hoe je ze herkent, wat je bij een kras of barst doet en wanneer vervangen de enige optie is.
Kort antwoord
Er zijn drie soorten horlogeglas. Plexiglas krast snel, maar poets je zelf weer glad. Mineraalglas is harder, maar een kras krijg je er thuis bijna niet meer uit. Saffierglas krast bijna nooit, maar kan bij een harde klap barsten. Bij een barst of een splinter moet het glas er altijd uit. Een nieuw glas kost bij de horlogemaker ruwweg 30 euro voor plexi tot boven de 150 euro voor saffier op een luxehorloge.
Drie soorten horlogeglas
Bijna elk horloge heeft een van deze drie:
| Plexiglas | Mineraalglas | Saffierglas | |
|---|---|---|---|
| Ook wel | Acryl, hesalite | Gehard glas, Hardlex bij Seiko | Saffierkristal |
| Hardheid (Mohs) | Rond de 3 | 5,5 tot 6,5 | 9 |
| Krassen | Krast snel | Krast af en toe | Krast bijna nooit |
| Breken | Breekt zelden | Kan barsten | Kan barsten of splinteren |
| Zelf krassen wegpoetsen | Ja | Lastig | Nee |
| Nieuw glas, ongeveer | 30 tot 50 euro | 40 tot 60 euro | Vanaf 75 euro |
| Voorbeeld | Casio A168WG, Omega Speedmaster Moonwatch | Seiko 5 Sports (Hardlex) | Tissot PRX, Hamilton Khaki |

Plexiglas is kunststof. Het is licht, goedkoop en geeft een warme, wat bolle vintage look. Het krast snel, maar breekt niet snel, en krasjes poets je er zelf weer uit. Daarom zit het nog steeds op de klassieke Speedmaster Moonwatch, die het hesalite noemt.
Mineraalglas is gewoon glas dat gehard is. Het is de standaard bij betaalbare horloges. Het is een stuk harder dan plexi, maar stof en zand bevatten kwarts, en dat is harder dan mineraalglas. Daardoor krijgt het na verloop van tijd toch krasjes. Seiko noemt zijn eigen geharde mineraalglas Hardlex.
Saffierglas is gekweekt kristal, en na diamant een van de hardste materialen die er zijn. Het krast bijna nooit, maar het is ook stijver, en bij een harde klap op een punt kan het barsten of splinteren. Waarom saffier zo goed is en wanneer je het wilt hebben, lees je in mijn artikel over saffierglas.
Let op het woord saffiercoating. Dat is geen saffierglas, maar mineraalglas met een dun hard laagje erop. Het zit qua krassen tussen mineraal en saffier in, en als het laagje beschadigd raakt, krijg je dat er niet meer uit. Zie je in de specificaties “sapphire coated”, dan is het dus geen echt saffier. Smartwatches hebben soms nog een vierde soort, zoals Gorilla Glass, een gehard glas uit de telefoonwereld.
Plat, gebold of boxglas
Naast het materiaal verschilt ook de vorm. Je komt er drie tegen:
- Plat glas: het meest voorkomend. Makkelijk te maken en goedkoop te vervangen.
- Gebold glas: licht rond, vaak bij klassieke horloges en duikers. Mooi, maar het weerkaatst meer licht. Daarom krijgt gebold saffier vaak een antireflectielaag.
- Boxglas: een glas dat als een doosje boven de kast uitsteekt, met hoge zijkanten. Typisch voor vintage-heruitgaven. Duurder om te vervangen, omdat het een speciaal model is.
Bij een nieuw glas is de vorm belangrijk. Een glas dat dikker of boller is dan het origineel, verandert hoe je horloge eruitziet en past soms niet onder de bezel. Hoe die ring om het glas werkt, lees je in wat is een bezel.
Antireflectie: het laagje dat je niet ziet
Veel horloges met saffierglas hebben een antireflectielaag, vaak afgekort tot AR. Dat is een flinterdun laagje dat weerspiegelingen dempt, waardoor de wijzerplaat er scherper en dieper uitziet. Onder een schuine hoek zie je het aan een blauwe of paarse gloed op het glas.
Het laagje kan op twee plekken zitten:
- Alleen aan de binnenkant: het laagje is beschermd en krast nooit. Het effect is iets minder sterk. Veel horloges in de middenklasse hebben dit.
- Aan beide kanten: het mooiste effect, bijna alsof er geen glas op zit. Maar het laagje aan de buitenkant is veel zachter dan saffier en kan krassen. Merken als Omega en Breitling zetten de coating vaak aan beide kanten.
Dat verklaart een raadsel waar veel eigenaren tegenaan lopen: een vage, blauwige kras op een saffierglas. Die zit dan niet in het saffier, maar in het laagje erop. Is het een paar haarfijne lijntjes, laat het dan zitten. Stoort het echt, dan kan een horlogemaker het buitenste laagje helemaal weghalen. Het glas spiegelt daarna iets meer, maar is weer helder.
Welk glas heb je?
De zekerste manier: zoek de referentie van je horloge op bij het merk of kijk in de handleiding. Het referentienummer staat vaak op de achterkant van de kast. Weet je dat niet, dan geven deze tests een goede hint:
- De koudetest: houd het glas tegen je lip. Saffier voelt koud aan, plexi voelt bijna op kamertemperatuur.
- De tiktest: tik er met je nagel op. Plexi klinkt dof, mineraal en saffier klinken helderder.
- De druppeltest: leg een klein druppeltje water op een schoon glas. Op saffier blijft het als een bolletje liggen, op mineraal en plexi loopt het meer uit.
- De gloed: een blauwe of paarse zweem onder een hoek wijst op een antireflectielaag, en die zit meestal op saffier.

Geen van deze tests is waterdicht. Een vette vinger of een koude kamer kan je misleiden. Meer over het herkennen van saffier lees je in saffierglas bij horloges.
Kras, barst of splinter: wat nu?
Hoe erg het is, hangt af van de schade. Dit doe je per situatie:
| Wat je ziet | Hoe erg? | Wat je doet |
|---|---|---|
| Haarfijne kras, alleen zichtbaar in bepaald licht | Onschuldig | Plexi: wegpoetsen. Mineraal en saffier: laten zitten, het hoort bij een gedragen horloge |
| Diepe kras, je nagel blijft erin haken | Cosmetisch | Plexi: poetsen kan nog. Mineraal en saffier: vervangen als het stoort. Thuis poetsen maakt het glas ongelijk, met een lachspiegeleffect |
| Barst of sterretje | Ernstig | Niet meer dragen en zo snel mogelijk laten vervangen. Het horloge is niet meer waterdicht |
| Splinter of ontbrekend stukje | Spoed | Trek de kroon uit zodat de wijzers stilstaan, en ga meteen naar de horlogemaker |
Let op: een barst lijkt klein, maar door die kier komen vocht en stof naar binnen. Vocht laat het uurwerk roesten, en dan kost de reparatie al snel een veelvoud van een nieuw glas. Een losse glassplinter kan bovendien de wijzers en het uurwerk beschadigen. Zie je al een waas onder het glas, lees dan vocht in je horloge.

Twijfel je hoe erg het is? Een horlogemaker ziet het met één blik, en kan met een druktest checken of je horloge nog waterdicht is.
Krassen wegpoetsen: wat kan bij welk glas?
Plexiglas is het makkelijkst. Met Polywatch, een poetspasta speciaal voor kunststof glas, haal je de meeste krasjes in een paar minuten weg. Plak de bezel af, doe een klein beetje pasta op het glas en poets met een zachte doek in kleine rondjes. Kijk tussendoor en herhaal als het nodig is. Het volledige stappenplan staat in zelf je horloge polijsten.

Tandpasta wordt vaak genoemd als huismiddeltje. Bij heel lichte krasjes in plexi kan het helpen, maar daarover lopen de meningen uiteen: de ene tandpasta is veel grover dan de andere en laat een doffe waas achter. Polywatch is de veilige keuze, en een tube kost maar een paar euro. Koperpoets wordt ook wel gebruikt, maar dan alleen op plexi en met de kast goed afgeplakt.
Mineraalglas is een stuk lastiger. De gewone Polywatch doet er niks op. Er bestaat wel Polywatch Glass Polish, een diamantpasta in twee stappen die lichte tot middelzware krassen uit mineraalglas kan halen. Het werkt, maar het is veel werk, en niet iedereen is tevreden over het resultaat. Bij een diepe kras is een nieuw glas meestal sneller en mooier.
Saffierglas poets je niet zelf. Het is te hard voor elke pasta die je thuis kunt gebruiken, ook voor de glasversie van Polywatch. En je loopt het risico de antireflectielaag te beschadigen.
Let op: poets nooit te lang op één plek. Dan maak je een kuiltje in het glas, en dat zie je als een vervorming: het lachspiegeleffect. Liever een klein krasje dan een glas waar je doorheen kijkt als door water.

Horlogeglas laten vervangen: zo gaat het en dit kost het
Een nieuw glas is voor een horlogemaker een standaardklus. Zo gaat het meestal:
- Openen en eruitDe horlogemaker opent de kast en haalt het oude glas eruit, vaak met een glaspers. Losse splinters worden uit de kast en van de wijzerplaat gehaald.
- Het juiste glasEen origineel glas van het merk, of een glas op maat met dezelfde diameter, dikte en vorm.
- Nieuwe pakkingHet glas zit in een rubberen of kunststof ring. Die wordt meestal ook vervangen.
- Inpersen en testenHet nieuwe glas wordt ingeperst, en een goede horlogemaker doet daarna een druktest op de waterdichtheid.
Wat het ongeveer kost, inclusief het werk:
| Soort glas | Ongeveer | Let op |
|---|---|---|
| Plexiglas | 30 tot 50 euro | Vaak een standaardmaat, snel geregeld |
| Mineraalglas | 40 tot 60 euro | Ook vaak standaard |
| Saffierglas | Vanaf 75 euro | Bij luxemerken al snel boven de 150 euro |
| Extra’s | Meerprijs | Gebold glas, boxglas of een antireflectielaag |
Gaat het horloge naar het servicecentrum van het merk, dan betaal je meestal meer en wacht je langer, maar krijg je wel een origineel glas en garantie op het werk. Een glas valt trouwens bijna nooit onder de garantie van het horloge zelf. Een barst komt van een stoot of val, niet van een fabrieksfout.
Je kunt bij vervangen ook upgraden, bijvoorbeeld van mineraal naar saffier. Let dan wel op de pasvorm en de dikte, want een ander glas kan de uitstraling van je horloge veranderen.
Is het de moeite waard? Bij een modehorloge van een paar tientjes meestal niet. Bij een horloge waar je aan gehecht bent, een erfstuk of een goed horloge zoals een Seiko Presage of een Tissot Le Locle zeker wel. Een helder glas houdt je horloge ook meer waard als je het ooit verkoopt. Na een nieuw glas is een druktest geen overbodige luxe: wat de waarden op je horloge betekenen, lees je in waterdichtheid bij horloges.
Krassen voorkomen
De meeste krassen ontstaan niet bij avontuurlijke dingen, maar gewoon aan je bureau.
- Let op je bureau: veel krassen komen van het schuiven over een tafelblad, een laptop of een toetsenbord. Typ je de hele dag, doe je horloge dan af of draag het iets hoger om je pols.
- Berg het los op: leg je horloge niet tussen je sleutels, munten of andere horloges. Een horlogedoosje, een rol of gewoon een zachte doek is genoeg.
- Veeg het regelmatig af: met een microvezeldoek. Stof en zand werken als schuurpapier. Hoe je de rest schoon houdt, lees je in je horloge schoonmaken.
- Een beschermfolie?: kan, bijvoorbeeld voor een G-Shock op de bouw. Zelf vind ik het niks op een mooi horloge. Een horloge is om te dragen, en een paar sporen horen daarbij.

Uit eigen ervaring
Van mijn vader heb ik een vierkante Seiko met plexiglas geërfd. Het glas was zo bekrast dat je de wijzers bijna niet meer zag. Met een tube Polywatch en een half uur poetsen was hij weer helder. Een betere reclame voor plexi bestaat niet.
Het omgekeerde zag ik ook. Een moderne duiker met saffierglas kreeg na een tik tegen een deurpost een barst. Geen krasje, maar meteen een barst. De reparatie was niet goedkoop: een nieuw glas, nieuwe pakkingen en een druktest. Maar wel nodig, want met een barst in het glas is een duikhorloge geen duikhorloge meer.
Conclusie
Plexi vergeeft het meest: het krast snel, maar je poetst het zelf weer glad. Mineraalglas is een prima middenweg, maar een diepe kras is meestal een nieuw glas. Saffier geeft de beste bescherming tegen krassen, maar bij een barst heb je altijd een horlogemaker nodig.
Mijn oordeel
Ken je glas, dan weet je wat je kunt doen. Een kras in plexi? Zelf poetsen. Een kras in mineraal of saffier? Laten zitten, of vervangen als het stoort. Een barst of splinter? Meteen naar de horlogemaker, voordat er vocht in komt. Dat is altijd goedkoper dan wachten.
Hoe ik dit weet
De hardheden komen uit materiaalgegevens over glas en korund, net als in mijn artikel over saffierglas. Wat Polywatch en Polywatch Glass Polish kunnen, komt uit de productinformatie en uit ervaringen van gebruikers, en daar lopen de meningen uiteen. Welk glas in welk horloge zit, heb ik nagekeken in mijn eigen reviews.
De prijzen zijn indicaties. Ze verschillen per horlogemaker en per merk. De twee ervaringen in hoofdstuk 9 zijn mijn eigen.
Lees verder