Inhoudsopgave
- 01. Waarom je je horloge regelmatig moet schoonmaken
- 02. Eerst: hoeveel water mag erbij?
- 03. Wat heb je nodig?
- 04. Zo maak je je horloge schoon
- 05. Schoonmaken per bandmateriaal
- 06. Hoe vaak maak je je horloge schoon?
- 07. Veelgemaakte fouten: wat je absoluut níét moet doen
- 08. Binnenkant: laat over aan de horlogemaker
- 09. Zo doe ik het zelf
- 10. Conclusie
Je draagt je horloge elke dag, dus hij krijgt elke dag zweet, huidvet, stof en zeep over zich heen. Dat zie je niet meteen, maar het hoopt zich op tussen de schakels, onder de bezel en rond de kroon. Met een zachte tandenborstel, een beetje zeep en de juiste aanpak per materiaal is hij in een kwartier weer schoon.
Kort antwoord
Check eerst hoe waterdicht je horloge is en druk de kroon helemaal in. Maak de kast schoon met een zachte tandenborstel en lauw water met een druppel milde zeep, of alleen met een vochtige doek als hij 3 ATM is. Een stalen band mag weken, een leren band nooit. Droog alles goed af met een microvezeldoek. De binnenkant laat je altijd aan de horlogemaker over.
Waarom je je horloge regelmatig moet schoonmaken
Een vies horloge is niet alleen minder mooi. Vuil doet ook echt schade:
- Je band slijt sneller: vuil tussen de schakels werkt als schuurpapier. Na een tijd gaat een stalen band daardoor rammelen.
- Je pakkingen worden sneller hard: zweet, zout en zeepresten tasten het rubber aan. Dan is je horloge minder waterdicht.
- Je leren band gaat stinken en scheuren: zweet trekt in het leer en maakt het hard en broos.
Pims tip: zit er een doffe waas op je glas die niet weggaat met een droge doek? Dat zijn meestal resten van zeep of zonnebrand. Een vochtige microvezeldoek met een druppel milde zeep haalt het weg.
Eerst: hoeveel water mag erbij?
Kijk op de bodem van je horloge. Daar staat hoe waterdicht hij is, in ATM, bar of meters. Dat bepaalt hoeveel water je mag gebruiken.
Let op: druk de kroon altijd helemaal in voordat er water bij komt. Heb je een schroefkroon, draai hem dan vast. Een kroon die een klein stukje uitsteekt, laat water binnen, hoe waterdicht je horloge ook is.
Heb je een vintage horloge van een jaar of dertig oud? Behandel hem dan als 3 ATM, ook als er meer op de bodem staat. De pakkingen zijn na zoveel jaar vaak hard en houden geen water meer tegen. Wat de waarden op je bodem betekenen, lees je in waterdichtheid bij horloges.
Wat heb je nodig?
Je hebt geen dure schoonmaakset nodig. De meeste dingen heb je al in huis.
Wat heb je nodig
- Twee microvezeldoekjes: één om schoon te maken, één om droog te maken.
- Een nieuwe, extra zachte tandenborstel: voor de kast en tussen de schakels.
- Milde zeep: een druppel handzeep of babyshampoo. Geen allesreiniger.
- Een kommetje lauw water: voor de zeep en om een stalen band in te laten weken.
- Houten tandenstokers: voor het vuil tussen de lugs en de band.
- Wattenstaafjes: om rond de kroon te drogen.
- Een bandpinnetjestang: als je de band los wilt halen.
- Een föhn op de koude stand: om water uit de schakels te blazen.
Houten tandenstokers zijn zachter dan staal, dus daar maak je geen krassen mee. Een metalen naald of een mesje wel.
Zo maak je je horloge schoon
Het vuil zit vooral in de hoekjes. Daar richt je je op.
- Haal de band losZo kom je overal bij, ook tussen de lugs. Plak een stukje schilderstape op de onderkant van de lugs, dan schiet je er met de tang geen kras in. Zit de band in de kast verwerkt, zoals bij veel horloges met een geïntegreerde band, laat hem dan gewoon zitten.Twijfel je of je de band er weer goed op krijgt? Sla deze stap dan over. Je kunt ook schoonmaken met de band eraan.
- Maak de kast schoonDoop de tandenborstel in het zeepsop en borstel de kast, de bezel en de lugs in kleine rondjes. Draai een draaibare bezel rond terwijl je borstelt, dan komt het vuil eronder ook los. Bij 3 ATM gebruik je alleen een vochtige doek.
- Maak het glas schoonVeeg het glas schoon met een vochtige microvezeldoek. Heeft je glas een antireflectielaag? Wrijf dan nooit met een droge doek over vuil glas, want het zand en stof krassen die laag.
- Maak de band schoonElk materiaal heeft zijn eigen aanpak. Die staat in het volgende hoofdstuk.
- Droog alles goed afDep de kast droog met een schone microvezeldoek. Droog rond de kroon met een wattenstaafje. Blaas water uit de schakels met een föhn op de koude stand.
- Check en zet de band terugKijk onder een fel licht of je niks hebt gemist. Zet de band terug en trek er stevig aan, zodat je zeker weet dat de pinnetjes goed zitten.
Pims tip: haal het vuil tussen de lugs en de band eruit met een houten tandenstoker. Daar zit vaak een grijze laag die je met een borstel niet weg krijgt.
Hoe je de band losmaakt, lees je in horlogebandje vervangen. Zitten de pinnetjes stroef of zijn ze krom? Vervang ze dan meteen. Hoe dat werkt, lees je in pinnetje van je horloge vervangen.
Schoonmaken per bandmateriaal
Een stalen band kan tegen een stootje. Een leren band niet. Zo pak je elk materiaal aan:
| Materiaal | Zo maak je hem schoon | Liever niet |
|---|---|---|
| Staal | Los van het horloge 10 minuten in lauw zeepsop laten weken. Daarna borstelen, vooral bij de sluiting en tussen de schakels. Goed afspoelen en drogen | Nat laten liggen, dan blijft er water tussen de schakels staan |
| Mesh of milanese | Los van het horloge in lauw zeepsop laten weken, kort borstelen en droogblazen met een koude föhn | Hard borstelen, dan haak je de fijne draadjes |
| Leer | Afvegen met een licht vochtige doek en laten drogen aan de lucht. Af en toe een beetje lederbalsem | Water, weken en drogen op de verwarming |
| Rubber en FKM | Lauw water met een druppel zeep, met je vingers of een zachte borstel. Daarna afspoelen | Alcohol of oplosmiddel, dat maakt rubber hard |
| Nylon en NATO | In een waszakje in de wasmachine op 30 graden, of met de hand in zeepsop. Laten drogen aan de lucht | De droger of de verwarming, dan krimpt hij |
| Goud | Met je vingers en een heel milde zeep, daarna droog deppen en oppoetsen met een zacht poetsdoekje | Een borstel. Goud is zachter dan staal en krast snel |
Ruikt je leren band, ook na het afvegen? Dan zit het zweet diep in het leer. Dan is het tijd voor een nieuwe band.
Hoe vaak maak je je horloge schoon?
Je hoeft niet elke dag te borstelen. Een vast ritme is genoeg.
Veelgemaakte fouten: wat je absoluut níét moet doen
Met goede bedoelingen gaat er toch veel mis.
Veelgemaakte fouten
Toch krasjes op je kast? Lees dan zelf je horloge polijsten. Krassen in je glas? Lees dan alles over horlogeglas. Bij saffierglas is de kans op een kras trouwens heel klein.
Binnenkant: laat over aan de horlogemaker
Het uurwerk maak je nooit zelf schoon. Daarvoor moet het helemaal uit elkaar, onderdeel voor onderdeel gereinigd en daarna opnieuw gesmeerd met verschillende soorten olie en vet. Dat is werk voor de horlogemaker.
Wil je toch even onder de bodem kijken, bijvoorbeeld voor de batterij? Lees dan eerst horloge openmaken.
Hier stop ik en ga ik naar de horlogemaker
- Je ziet vocht of condens onder het glas
- Hij loopt ineens veel te snel of te langzaam
- De kroon draait stroef of je hoort iets schuren
- Je weet niet meer wanneer hij voor het laatst een onderhoudsbeurt had
Vraag na een onderhoudsbeurt altijd of je horloge ook op waterdichtheid is getest.
Zie je vocht onder het glas? Lees dan meteen vocht in je horloge. Loopt hij niet goed meer, lees dan horloge loopt te langzaam of staat stil.
Zo doe ik het zelf
Ik kan uren met een microvezeldoekje aan één horloge zitten. Vaak doe ik mijn hele verzameling tijdens een voetbalwedstrijd op tv. Breien voor mannen, noem ik het.
De stalen banden van mijn duikhorloges laat ik weken in lauw zeepsop en daarna borstel ik ze uit. De leren banden van mijn nette horloges veeg ik af en geef ik af en toe een beetje lederbalsem. En mijn oude vierkante Seiko, die ik van mijn vader heb gekregen, krijgt altijd net wat extra aandacht. Die gaat nooit onder de kraan.
Schoonmaken is voor mij ook een moment om mijn horloges echt te bekijken. Elke kras vertelt een verhaal. Die hoef je niet allemaal weg te poetsen.
Conclusie
Een horloge schoonmaken is niet moeilijk. Check hoe waterdicht hij is, druk de kroon in en gebruik lauw water met een druppel milde zeep. Behandel elke band op zijn eigen manier: staal mag weken, leer nooit. Droog alles goed af. En laat de binnenkant aan de horlogemaker over.
Hoe ik dit weet
Dit is hoe ik mijn eigen horloges al jaren schoonmaak. Wat wel en niet mag bij elk materiaal, heb ik nagekeken in de onderhoudsadviezen van de merken.