Inhoudsopgave
- 01. In het kort: wat mag bij welke waarde?
- 02. Wat betekenen bar, ATM en meters?
- 03. “Waterdicht” vs “waterbestendig”: wat zeggen de normen?
- 04. Wat kan wel en niet? Per situatie
- 05. Waarom waterdichtheid niet blijft
- 06. Kroon, knoppen en bezel onder water
- 07. Je horloge laten testen
- 08. Wel doen en niet doen
- 09. Veelgestelde vragen
Er staat 50 meter op de achterkant van je horloge. Dan kun je er toch mee zwemmen? Of zelfs mee duiken? Helaas werkt het zo niet. Die meters zijn geen diepte, maar een testdruk in een laboratorium, op een gloednieuw horloge. In dit artikel lees je wat bar, ATM en meters echt betekenen, wat je per waarde wel en niet kunt doen, hoe je een echt duikhorloge herkent en hoe je ervoor zorgt dat je horloge waterdicht blijft.
Kort antwoord
De waarde op je horloge is een testdruk, geen diepte. Met alleen “water resistant” of 3 bar kan je horloge tegen regen en handen wassen. Met 5 bar mag je volgens Seiko en Casio zwemmen, maar 10 bar geeft meer marge. Met 10 of 20 bar kun je zwemmen en snorkelen. Duiken met fles doe je alleen met een echt duikhorloge, herkenbaar aan het woord “Diver’s”. En geen enkel horloge blijft vanzelf waterdicht: de pakkingen slijten.
In het kort: wat mag bij welke waarde?
Dit is wat je met je horloge kunt doen, op basis van de handleidingen van Seiko, Casio en Citizen:
Van spatwater tot diepzee

Twee dingen vallen op. Ten eerste: de fabrikanten zijn ruimer dan veel websites. Seiko en Casio zeggen in hun handleidingen dat je met 5 bar mag zwemmen, en Seiko ook dat je ermee mag douchen. Veel horlogesites raden voor zwemmen juist minimaal 10 bar aan. Zelf zou ik dat ook doen als je regelmatig zwemt. Niet omdat 5 bar te weinig is voor een nieuw horloge, maar omdat je bij 10 bar marge hebt voor pakkingen die ouder worden.
Ten tweede: 200 meter is niet hetzelfde als een duikhorloge. Seiko, Citizen en Casio zeggen er allemaal bij dat een gewoon horloge van 20 bar niet bedoeld is om mee te duiken met fles. Daarvoor moet er “Diver’s” op staan.
Wat betekenen bar, ATM en meters?
Bar en ATM zijn eenheden van druk, en ze liggen zo dicht bij elkaar dat je ze als gelijk mag zien. Eén bar is ongeveer de luchtdruk op zeeniveau. Onder water komt er per 10 meter diepte ongeveer één bar bij. Daarom zetten fabrikanten 10 bar, 10 ATM en 100 meter door elkaar op hun horloges. Het betekent alle drie hetzelfde.
Het woord meter zet je op het verkeerde been. Het is geen diepte waar je met je horloge naartoe kunt, maar de druk waarmee een horloge is getest. En die test is gedaan in stilstaand water, in een laboratorium, op een nieuw horloge met verse pakkingen.

Dan de vraag of zwemmen de druk verhoogt. Daarover lopen de meningen uiteen. Seiko schrijft in een deel van zijn handleidingen dat zwembewegingen de druk op een bepaalde diepte verhogen, en daarom geen echte diepte is. Horlogemakers en technici op fora wijzen er juist op dat een zwemmende arm de druk met veel minder dan één bar verhoogt. Mijn conclusie: het extra drukje van je zwemslag is niet het grote risico. Een oude pakking, een kroon die niet goed dicht zit en warm water met zeep zijn dat wel.
“Waterdicht” vs “waterbestendig”: wat zeggen de normen?
Geen enkel horloge is voor altijd honderd procent waterdicht. Daarom staat er officieel “water resistant” op, en dat betekent waterbestendig. Wat een merk op een horloge mag zetten, is vastgelegd in twee normen:
ISO 22810: gewone horloges
- Voor alles met “water resistant” erop
- Minstens 2 bar overdruk
- Ook een uur onderdompelen op 10 cm, een condenstest en druk op de kroon
- Geen eisen voor schokken of magnetisme
ISO 6425: duikhorloges
- Voor horloges met “Diver’s” erop
- Minstens 100 meter
- Elk horloge apart getest op 125 procent van de waarde
- Ook leesbaar in het donker, bestand tegen magnetisme, schokken en zout water
Het verschil: bij een duikhorloge wordt elk exemplaar getest, en met een flinke marge.
In Zwitserland moet elk horloge met “water resistant” erop voldoen aan de Zwitserse versie van ISO 22810. Staat er 10 bar op, dan is het horloge volgens die norm op die druk getest. Maar wel als nieuw horloge.
Voor een duikhorloge zijn de eisen veel strenger. Een horloge met “Diver’s 200m” moet een druk aankunnen die hoort bij 250 meter. De tijd moet je in het donker kunnen aflezen op 25 centimeter afstand. Er moet een duikbezel of een andere manier op zitten om je duiktijd bij te houden. Hoe die werkt, lees je in wat is een bezel. En na drie keer een flink magneetveld moet het horloge nog binnen 30 seconden per dag lopen.
Een echt duikhorloge herken je dus aan het woord “Diver’s” of “Diver’s Watch” met een diepte, op de wijzerplaat of de achterkant. Seiko doet dat bij zijn Prospex-duikers, Citizen bij de Promaster-duikers en Casio bij de Frogman. Er zijn uitzonderingen: Rolex zegt nergens dat de Submariner aan ISO 6425 voldoet, maar beroepsduikers gebruiken hem al tientallen jaren. Ook de Tissot Seastar 1000 en de Longines HydroConquest zijn duikhorloges van 300 meter.
Sommige duikhorloges hebben een heliumventiel. Dat is alleen nodig bij saturatieduiken*. Het laat helium dat in de kast is gekropen weer ontsnappen als de duiker naar boven komt, zodat het glas er niet uit gedrukt wordt. Voor een duik op vakantie heb je er niks aan.
* Saturatieduiken: beroepsduikers die dagenlang in een drukkamer met een mengsel van helium en zuurstof leven, om op grote diepte te kunnen werken.
Wat kan wel en niet? Per situatie
De waarde op je horloge is één ding. Wat je ermee doet, is minstens zo belangrijk. Warm water, zeep, chloor en zout zijn slechter voor je pakkingen dan een paar meter diepte.
| Situatie | Minimaal | Waar je op let |
|---|---|---|
| Regen, handen wassen | Water resistant | Geen probleem |
| Douchen | 5 bar | Liever lauw dan heet, geen zeep op de kroon, kroon niet aanraken |
| Zwembad | 5 bar, liefst 10 bar | Na afloop afspoelen tegen chloor |
| Zee en strand | 10 bar | Afspoelen tegen zout en zand, ook de bezel |
| Snorkelen | 10 bar | Kroon dicht, geen knoppen |
| Surfen, waterskiën | 20 bar | Een stevige band, geen leer |
| Duiken met fles | Diver’s | Laat hem voor het duikseizoen testen |
| Bad | 10 bar | Seiko vindt het goed, Casio raadt het af. Liever niet |
| Sauna, stoombad, bubbelbad | Nooit | Hitte laat pakkingen uitzetten en krimpen |
| Afwassen, schoonmaken | Water resistant | Afdoen, zeep tast de pakkingen aan |

Kijk ook naar je band. Leer kan niet tegen water: het wordt hard, verkleurt en scheurt. Casio raadt af om met een leren band te zwemmen of af te wassen. Zwem je veel, kies dan rubber, siliconen of staal. Hoe je dat zelf wisselt, lees je in je horlogebandje vervangen.
Waarom waterdichtheid niet blijft
Seiko zegt het zelf: waterdichtheid is niet voor altijd gegarandeerd. Het hangt af van de pakkingen, en die worden ouder. Een pakking is een rubberen of siliconen ringetje dat een opening in de kast afsluit. Ze zitten op vier plekken:
- De kroon: de grootste zwakke plek, omdat je hem steeds uittrekt en weer indrukt.
- De achterkant: tussen de kast en de deksel.
- Het glas: de ring waarin het glas in de kast zit.
- De drukknoppen: bij een chronograaf of een digitaal horloge.

Wat pakkingen sneller laat slijten: warmte, zeep en shampoo, chloor, zout, zonnebrand en gewoon de jaren. Ook een harde klap kan de kast net genoeg vervormen om een kier te maken. Een horloge van tien jaar oud met 200 meter op de achterkant is zonder onderhoud dus geen 200 meter meer.
Een batterijwissel is ook zo’n moment. Daarbij gaat de achterkant open, en als die niet goed teruggaat of de pakking is beschadigd, ben je je waterdichtheid kwijt. Seiko adviseert daarom om vanaf 10 bar bij elke batterijwissel de waterdichtheid te laten testen. Casio laat dat bij een batterijwissel door een technicus standaard doen. Wil je het toch zelf doen, lees dan eerst zelf de batterij vervangen en een horloge openmaken.
Zit er toch vocht onder het glas? Lees dan vocht in je horloge. Daar staat wat je meteen doet en wanneer het naar de horlogemaker moet.
Kroon, knoppen en bezel onder water
De meeste lekken ontstaan niet door de diepte, maar door een kroon of knop. Seiko, Casio en Citizen zeggen allemaal hetzelfde: draai niet aan de kroon en druk niet op de knoppen als je horloge nat is of onder water zit. Een ingedrukte knop of een uitgetrokken kroon is een opening in de kast.
Let op: een schroefkroon is pas waterdicht als hij helemaal is vastgedraaid. Na het instellen van de tijd of de datum vergeet je dat snel. Hoe je dat goed doet, lees je in tijd en datum instellen.
Er zijn uitzonderingen. Casio zegt dat je bij zijn “Diver’s”-modellen de knoppen wel onder water mag gebruiken, maar de kroon niet. Bij een chronograaf zonder die vermelding gebruik je de stopwatch dus alleen boven water. Meer over die knoppen lees je in wat is een chronograaf.
De draaibare bezel van een duikhorloge is juist gemaakt om onder water te draaien. Bij de meeste horloges zit die bezel buiten de waterafdichting, dus dat kan ook bij een horloge dat geen duiker is. Zout en zand maken hem wel stroef, dus spoel hem na de zee goed af.
Je horloge laten testen
Of je horloge nog waterdicht is, zie je niet aan de buitenkant. Een horlogemaker kan het testen, op twee manieren:
- Droge test: het horloge gaat in een kamer met luchtdruk of onderdruk. Een meter ziet of de kast een heel klein beetje vervormt of lucht lekt. Er komt geen water aan te pas, dus dit is ook veilig voor een horloge dat misschien lekt.
- Natte test: het horloge gaat onder water in een drukvat. Komen er luchtbelletjes uit, dan lekt hij. Dit is de echte test voor een duikhorloge.
Hoe vaak? Zwem of duik je met je horloge, laat het dan elk jaar testen, het liefst voor de zomer of je duikvakantie. Draag je het vooral droog, dan is een test bij elke batterijwissel of revisie genoeg. Casio adviseert om de pakkingen ongeveer elke twee tot drie jaar te laten vervangen.
Een druktest kost bij de meeste horlogemakers een paar tientjes. Moeten er nieuwe pakkingen in, dan ben je met de test erbij al snel zo’n 30 tot 60 euro kwijt. Bij een merkdealer van een luxemerk is het meer, en duurt het ook langer.
Hier stop ik en ga ik naar de horlogemaker
- Je ziet een waas of druppeltjes onder het glas die niet wegtrekken.
- De kroon draait niet meer soepel vast, of springt los.
- Je gaat duiken of veel zwemmen en je horloge is al een jaar niet getest.
- De achterkant is open geweest, bijvoorbeeld voor een batterij.
Pakkingen vervangen en de kast testen vraagt om een drukvat. Dat heb je thuis niet.
Wel doen en niet doen
Samengevat, dit zijn de gewoontes die je horloge droog houden:
Wel doen
- Kroon helemaal indrukken of vastdraaien voor je water in gaat
- Na zee of zwembad afspoelen met lauw, zoet water
- Daarna droogdeppen met een zachte doek en laten drogen
- Laten testen na een batterijwissel en voor het zwemseizoen
- Rubber, siliconen of staal als je vaak in het water zit
Niet doen
- Aan de kroon of knoppen zitten als hij nat is
- Sauna, stoombad of bubbelbad
- Van een warme zon zo het koude water in springen
- Afwassen of schoonmaken met zeep met je horloge om
- Vertrouwen op het getal op een oud horloge dat nooit getest is
Pims tip: Seiko raadt aan om je horloge niet direct onder een stromende kraan af te spoelen, maar in een bak met stilstaand water. Dat is zachter voor de pakkingen. Een bakje lauw water op het aanrecht is na het strand genoeg. Hoe je de rest schoon krijgt, lees je in je horloge schoonmaken.

Veelgestelde vragen
Deze vragen krijg ik het vaakst over waterdichtheid:
Vragen die ik vaak krijg
Mag ik met mijn horloge de sauna in?
Nee, met geen enkel horloge. Door de hitte zetten de pakkingen uit en krimpen ze weer, en stoom kruipt makkelijk naar binnen. Ook Casio raadt sauna, stoom en een verwarmd bad af.
Er staat alleen “water resistant” op, zonder getal. Wat betekent dat?
Dat je horloge tegen spatten en regen kan. Volgens de norm moet het minstens 2 bar aankunnen, Seiko noemt 3 bar. Zwemmen en douchen doe je er niet mee.
Mijn horloge van 10 bar lekte na een paar jaar. Hoe kan dat?
De pakkingen zijn uitgedroogd, of de kroon zat niet goed dicht. De 10 bar gold voor het nieuwe horloge. Laat het testen en de pakkingen vervangen, dan is hij weer zo goed als nieuw.
Is een oud of vintage horloge nog waterdicht?
Ga ervan uit van niet, wat er ook op de achterkant staat. De pakkingen zijn vaak tientallen jaren oud. Wil je ermee in het water, laat dan eerst de pakkingen vervangen en een druktest doen.
Conclusie
Het getal op je horloge is een testdruk op een nieuw horloge, geen vrijbrief. Met “water resistant” of 3 bar kun je tegen regen, met 5 bar mag je volgens de fabrikanten zwemmen, met 10 bar zit je ruim. Duiken met fles doe je alleen met een horloge waar “Diver’s” op staat. De Seiko 5 Sports is bijvoorbeeld 10 bar, en de Seiko Speedtimer die ik testte ook. Daarmee kun je zwemmen, maar niet duiken.
Mijn oordeel
Zwem je regelmatig, kies dan minimaal 10 bar. Niet omdat 5 bar meteen lekt, maar omdat je marge wilt voor de jaren erna. En onthoud vooral dit: de diepte is zelden het probleem. Een kroon die niet goed dicht zit, warm water met zeep en pakkingen die nooit zijn vervangen zijn dat wel.
Hoe ik dit weet
Wat er per waarde mag, komt uit de handleidingen van Seiko, Casio en Citizen. De eisen voor waterbestendige horloges en duikhorloges komen uit de normen ISO 22810 en ISO 6425, en uit de Zwitserse richtlijn van de Fédération de l’industrie horlogère suisse.
Over de extra druk bij zwemmen lopen de bronnen uiteen. Ik heb het standpunt van Seiko naast dat van horlogemakers en technici gezet. De waterdichtheid van de Seiko 5 Sports en de Speedtimer komt uit mijn eigen reviews.