Saffierglas bij horloges: wat het is, wat het niet is en wanneer je het wilt

Pim Broekstra
Omslagfoto saffierglas Tissot PRX

Het glas van je horloge zie je elke keer dat je op je pols kijkt. Een kras erin zie je dus ook elke keer. Daarom is saffierglas een van de eerste dingen waar liefhebbers naar kijken. Maar wat is het eigenlijk? Is het echt krasvrij? En is het altijd beter dan mineraalglas? In dit artikel lees je hoe het zit, hoe je het herkent en wanneer je ervoor kiest.

Kort antwoord

Saffierglas is gekweekt aluminiumoxide, hetzelfde materiaal als de edelsteen saffier. Op diamant na is het het hardste glas dat je in een horloge vindt. In het dagelijks leven krast het vrijwel niet, maar het kan wel barsten bij een harde klap. Zie je toch krassen, dan zitten die meestal in de ontspiegelende coating en niet in het glas zelf.

9op de schaal van Mohs, alleen diamant is harder
±2.000 HVVickers-hardheid, ruim twee keer mineraalglas
7de hardheid van kwarts in zand en stof
5,5 tot 6,5de hardheid van mineraalglas

Wat is saffierglas?

Saffierglas is geen geslepen edelsteen. Het is synthetisch saffier: kristallijn aluminiumoxide, ook wel korund genoemd. Chemisch is het precies hetzelfde als een natuurlijke saffier, alleen zonder kleur en zonder onzuiverheden.

Het wordt gekweekt. De bekendste manier is het Verneuil-proces, uitgevonden in 1902. Fijn aluminiumoxidepoeder valt daarbij door een hete vlam en groeit op tot een staaf kristal. Daarna wordt het kristal met diamantzagen in plakjes gesneden en urenlang geslepen en gepolijst. Juist omdat het zo hard is, is dat bewerken lastig en duur. Daarom kost een horloge met saffier meer dan hetzelfde horloge met mineraalglas.

Wat je ervoor terugkrijgt:

  • Krasvastheid: in het dagelijks leven komt bijna niks erdoorheen.
  • Helderheid: saffier is heel helder, waardoor de wijzerplaat scherp oogt.
  • Uitstraling: na jaren dragen ziet het glas er nog uit als nieuw.

Meer over alle soorten glas lees je in alles over horlogeglas.

Saffier, mineraal of acryl: zo verschillen ze

Het belangrijkste om te snappen is de schaal van Mohs. Iets met een hoger getal krast iets met een lager getal, nooit andersom. Stof en zand bevatten kwarts, en kwarts heeft een 7. Mineraalglas zit daaronder, saffier ruim daarboven. Dat verklaart bijna alles: mineraalglas krijgt na een paar jaar fijne krasjes van gewoon dagelijks stof, saffier niet.

Krasbestendigheid soorten horlogeglas

Van zacht naar hard

AcrylMohs rond de 3. Krast van een sleutel of een tafelrand.KrasvastZelf te poetsenTegen een klap
MineraalMohs 5,5 tot 6,5. Krast van zand en stof.KrasvastZelf te poetsenTegen een klap
SaffierMohs 9. Alleen diamant en een paar zeldzame materialen krassen het.KrasvastZelf te poetsenTegen een klap

Hardheid is niet hetzelfde als sterkte. Saffier is hard, maar ook bros. Bij een harde klap op een stenen vloer of een stalen deurpost kan het barsten. Mineraalglas buigt net iets mee en overleeft zo’n klap vaker. Acryl breekt bijna nooit.

Acryl Mineraalglas Saffierglas
Hardheid (Mohs) Rond de 3 5,5 tot 6,5 9
Hardheid (Vickers) Laag Rond de 900 HV 2.000 tot 2.300 HV
Krassen Snel Van zand en stof Vrijwel niet
Breken Zelden Zelden Bij een harde klap
Krassen wegpoetsen Zelf Kleine, bij de juwelier Nee, vervangen
Waar je het ziet Vintage en goedkope digitale horloges Instap, veel toolwatches Vanaf de betere instap, bijna alles daarboven

Kies saffier als

  • je je horloge elke dag draagt
  • je wilt dat het er na jaren nog als nieuw uitziet
  • het een dress- of sporthorloge is

Kies mineraal als

  • je horloge veel klappen krijgt
  • je goedkoop een nieuw glas wilt kunnen laten zetten
  • je budget beperkt is

Mijn keus: voor een horloge dat ik dagelijks draag, saffier. Voor een toolwatch die in de schuur of op de bouw meegaat, kan mineraal net zo logisch zijn.

De coating: waarom je saffier toch ziet krassen

Veel mensen kopen een horloge met saffier en zien na een jaar toch krasjes. Bijna altijd zitten die niet in het glas, maar in de AR-coating. Dat is een flinterdun laagje dat spiegelingen tegengaat. Het is veel zachter dan saffier en zit bovenop het glas.

Merken kiezen waar ze die coating zetten:

  • Alleen aan de binnenkant: de coating kan niet krassen, maar je ziet meer spiegelingen.
  • Aan beide kanten: het glas lijkt bijna te verdwijnen, maar de buitenste laag kan na verloop van tijd krasjes krijgen.
  • Geen coating: krasvast, maar met flinke spiegelingen bij plat glas.

Merken als Omega zetten per model in de specificaties of de coating binnen of aan beide kanten zit. Kijk daar dus naar als je dit belangrijk vindt.

Of het nou de coating is of het glas: meestal kras je niet het saffier, maar de make-up eroverheen.

Pims tip: maak glas met een coating aan de buitenkant alleen schoon met een zachte microvezeldoek. Geen schuurmiddel, geen polijstpasta. Lees meer in je horloge schoonmaken.

Zo herken je saffierglas

Er zijn een paar trucjes die vaak genoemd worden. Ze geven een hint, maar geen zekerheid.

  • De koudetest: houd het glas tegen je lip of voorhoofd. Saffier geleidt warmte beter en voelt kouder aan dan mineraalglas.
  • De reflectie: kantel het horloge onder een lamp. Een blauwe of paarse gloed wijst op een AR-coating, en die zie je vooral op saffier.
  • De druppel: een druppel water blijft op saffier vaak mooi rond liggen en vloeit op mineraalglas sneller uit.
  • De randen: saffier is vaak strakker geslepen, met scherpe randen.
Saffierglas testen op een Tissot PRX
Figuur 2. Saffierglas testen op de Tissot PRX.

Geen van deze tests is waterdicht. Een vuile druppel of een koude kamer kan je misleiden. De enige echte zekerheid staat in de specificaties van het merk of in de handleiding. Daar staat “sapphire crystal” of “saffierglas”.

Let op: “saffiercoating” of “sapphire coated” is iets anders dan saffierglas. Dan gaat het om mineraalglas met een dun laagje. Beter dan kaal mineraal, maar het is geen saffier. Merken van modehorloges gebruiken die term graag.

Krassen, barsten en polijsten

Kun je een kras wegpoetsen? Dat hangt helemaal af van het glas.

Welk horlogeglas je wel en niet kunt polijsten
Figuur 3. Acryl poets je zelf, mineraal soms bij de juwelier, saffier niet.
AcrylZelf te doen met Polywatch of een beetje tandpasta. Lichte krassen zijn in een kwartier weg.
MineraalglasKleine krasjes kan een juwelier soms wegpoetsen. Diepe krassen blijven zichtbaar.
SaffierglasAlleen met diamantpasta en machines, en dan nog wordt een kras hooguit minder zichtbaar. Vervangen is de echte oplossing.
AR-coatingKrasjes in de coating zijn soms te verhelpen door de coating te laten verwijderen of het glas te vervangen. Doe dat via de horlogemaker of het merk.

Hoe je een acrylglas zelf oppoetst, lees je in zelf je horloge polijsten.

Hier stop ik en ga ik naar de horlogemaker

  • Er zit een barst of een schilfer in het saffierglas.
  • Er zit een kras waar je je nagel achter voelt haken.
  • De coating aan de buitenkant bladdert of is vlekkerig.

Draag een horloge met een gebarsten glas niet onder water. Een barst laat vocht door, en splinters kunnen het uurwerk beschadigen. Lees ook waterdichtheid bij horloges.

Mythes over saffierglas

Over saffier doen een paar hardnekkige verhalen de ronde.

Mythe“Mijn saffierglas krast gewoon.”
Zo zit hetMeestal krast de AR-coating aan de buitenkant, niet het glas. Het saffier zelf blijft heel.

Een tweede die je vaak hoort:

Mythe“Saffier is onverwoestbaar.”
Zo zit hetSaffier is keihard, maar bros. Krasvast is niet hetzelfde als valbestendig. Een harde klap op een tegelvloer kan het laten barsten.

En dan de luxehorloges:

Mythe“Alle luxe horloges hebben saffier.”
Zo zit hetBijna allemaal, maar niet allemaal. De Omega Speedmaster Moonwatch bestaat bewust ook met Hesalite, een soort acryl, net als het origineel dat naar de maan ging. En bij vintage horloges is acryl heel gewoon.

Tot slot de test die iedereen kent:

Mythe“Met de koudetest weet ik het zeker.”
Zo zit hetDie test geeft een hint, meer niet. Kijk altijd in de specificaties van het merk.

Horloges met saffierglas per budget

Saffier is geen luxe meer. Je vindt het al in betaalbare horloges, en vanaf de middenklasse is het bijna standaard.

Horloges met saffierglas in de instapklasse, de middenklasse en premium
Figuur 4. Horloges met saffierglas per prijsklasse.
Budget Horloge Waarom
Instap Citizen Tsuyosa Automaat met saffier en een coating tegen spiegelingen. Veel horloge voor je geld.
Instap Orient Kamasu Een van de goedkoopste automatische duikhorloges met saffierglas.
Instap Casio Edifice EFK-110D Bewijs dat saffier niet duur hoeft te zijn.
Middenklasse Tissot PRX Powermatic 80 Saffier, 80 uur gangreserve en de geïntegreerde band die iedereen wil.
Middenklasse Hamilton Jazzmaster Klassiek, met saffier. Past bij een pak en bij een spijkerbroek.
Middenklasse Longines HydroConquest Duikhorloge met saffier en een keramische ring die ook nauwelijks krast.
Premium Omega Seamaster Saffier, bij veel modellen met coating aan beide kanten.
Premium Grand Seiko Helder saffier boven een van de mooiste wijzerplaten die er zijn.
Premium Rolex Alle huidige modellen hebben saffier.

Let op bij Seiko: de Seiko 5 Sports heeft geen saffier, maar Hardlex. Dat is prima glas voor de prijs, maar het krast sneller. Saffier vind je bij Seiko vooral in de duurdere lijnen.

In de premiumklasse is de vraag niet meer of je saffier krijgt, maar wat je erbij krijgt: een coating aan beide kanten, een saffieren achterkant of een gebold saffierglas dat nog altijd helder blijft.

Zoek je een horloge met saffier binnen een vast budget, kijk dan in mijn toplijsten van onder 300 euro, onder 500 euro en onder 1000 euro. Vanaf de lijst onder 500 is saffier een harde eis.

Welk glas zit er in de horloges die ik heb gereviewd?

Bij elke review kijk ik naar het glas. Dit is het overzicht, van zacht naar hard.

Horloge Glas Wat dat betekent
Casio A168WG Acryl Krast snel, maar zelf weer op te poetsen.
Orient Bambino Gebold mineraalglas Prachtig vintage, maar let op zand en stof.
Seiko 5 Sports Hardlex Gehard mineraal, beter dan gewoon glas.
Seiko Prospex Speedtimer Gebold saffier Krasvast, met wat meer spiegeling door de bolling.
Citizen Tsuyosa Saffier Krasvast, en dat in de instapklasse.
Tissot PRX Powermatic 80 Saffier Krasvast.
Hamilton Jazzmaster Saffier Krasvast.
Longines HydroConquest Saffier Krasvast, met een keramische ring.

Saffier of mineraal: wat kies je?

Mijn oordeel

Draag je je horloge elke dag en wil je dat het er over vijf jaar nog net zo strak uitziet als op dag één, kies dan saffier. Je krijgt het al in de instapklasse, dus je hoeft er niet eens veel voor te betalen. Kies mineraal als je horloge veel klappen krijgt of als je budget krap is. En wat je ook kiest: kijk in de specificaties, niet op het etiket “krasbestendig”.

Hoe ik dit weet

De hardheden komen uit materiaalgegevens over korund en glas (de schaal van Mohs en de Vickers-hardheid). Welk glas in welk horloge zit, heb ik nagekeken in de specificaties van de merken.

Hoe het glas oogt en spiegelt, heb ik gezien bij de horloges die ik voor mijn reviews heb gedragen. Hoe glas er na jaren uitziet, zie je niet in een dag dragen. Daarvoor leun ik op de hardheid en op ervaringen van eigenaren.