Je horloge staat stil, of de secondewijzer maakt ineens rare sprongen. Grote kans dat de batterij leeg is. Die kun je laten vervangen, maar vaak kun je het ook prima zelf. Een nieuwe knoopcel kost weinig, en met het goede gereedschap ben je in een kwartier klaar. Er zijn wel een paar valkuilen: de verkeerde batterij, een kras in je kast of een pakking die niet goed terugligt. In dit artikel lees je hoe je het goed doet, en wanneer je het beter niet zelf doet.
Kort antwoord
Lees de code van de oude batterij af en koop exact dezelfde, bijvoorbeeld een 377 of SR626SW. Open de kast met een horlogemesje of kastopener, wissel de batterij met een kunststof pincet, plus naar boven, en sluit de kast met de pakking netjes op zijn plek. Bij een duikhorloge, een duur horloge of een horloge met garantie laat je het beter doen, met een waterdichtheidstest erbij.
Is je batterij echt leeg?
Een lege batterij herken je meestal aan een van deze dingen:
- Je horloge staat stil: het duidelijkste teken, maar niet altijd de batterij.
- De secondewijzer springt: veel horloges hebben een waarschuwing voor een bijna lege batterij. Bij Seiko springt de secondewijzer dan per 2 seconden, bij veel Zwitserse merken zoals TAG Heuer per 4 seconden. De tijd klopt dan nog, maar binnen een paar weken staat hij stil.
- Een vaag scherm: bij een digitaal horloge worden de cijfers zwak of doet het licht het niet meer goed.
Hoe lang een batterij meegaat, hangt af van je horloge. Bij een gewoon horloge met drie wijzers is dat vaak een paar jaar. Een chronograaf, alarm of licht kost meer stroom. Seiko noemt bij zijn chronografen ongeveer twee jaar, en minder als je de stopwatch elke dag gebruikt. Let ook op: de eerste batterij gaat vaak korter mee. Die zit er al sinds de fabriek in, om het horloge te testen.

Laat een lege batterij niet maanden in je horloge zitten. Een uitgeputte knoopcel kan gaan lekken, en dat vocht vreet het uurwerk aan.
Niet elk horloge dat stilstaat, heeft een lege batterij. Check eerst of je een van deze hebt:
- Een automaat of handopwinder: die heeft helemaal geen batterij. Hoe die werkt, lees je in automatische horloges.
- Een horloge op zonne-energie: zoals Citizen Eco-Drive of Seiko Solar. Daarin zit een oplaadbare cel. Leg hem eerst een paar dagen bij het raam. Vervang die cel nooit door een gewone knoopcel.
- Een Seiko Kinetic: die laadt op door beweging en heeft een eigen oplaadbaar element. Ook dat vervang je niet door een gewone batterij.
Staat je horloge stil terwijl de batterij nieuw is, lees dan je horloge loopt te langzaam of staat stil. Hoe een quartz-uurwerk werkt, lees je in alles over quartz-horloges.
Zelf doen of laten doen?
Bij de meeste gewone quartz-horloges kun je de batterij prima zelf vervangen. Maar niet bij elk horloge is dat een goed idee:
Prima zelf te doen
- Een gewoon quartz-horloge met een klik- of schroefdeksel
- Een horloge zonder garantie meer
- Je draagt het niet om mee te zwemmen of te duiken
- Je hebt het goede gereedschap
Beter laten doen
- Een duikhorloge of een horloge waarmee je zwemt
- Een duur horloge, waar één kras veel geld kost
- Een horloge met garantie, die kan vervallen als je de kast zelf opent
- Een deksel dat muurvast zit
Het verschil: na het openen is je horloge pas weer echt waterdicht als het getest is. Dat kan alleen een horlogemaker.

Wat het kost, verschilt flink. Zelf betaal je alleen de batterij: in een pakje van tien kost een goede knoopcel minder dan een euro per stuk. Bij een winkel of sleutelmaker betaal je meestal een paar tientjes, soms met een korte waterdichtheidstest erbij. Bij een merkservice ben je meer kwijt. Tissot noemt op zijn site rond de 40 euro voor de lichtste beurt aan een quartz-horloge, met een controle van de waterdichtheid erbij. Bij een luxemerk kan het oplopen tot boven de honderd euro, omdat het horloge dan vaak naar een servicecentrum gaat.
Welke batterij heb je nodig?
Dit is het belangrijkste deel van de klus: je hebt exact dezelfde batterij nodig. De code staat op de oude batterij, en vaak ook in de handleiding of op de achterkant van de kast. Dit zijn de batterijen die je het vaakst tegenkomt:
| Renata-nummer | Officiële code | Maat | Waar je hem vindt |
|---|---|---|---|
| 377 | SR626SW | 6,8 x 2,6 mm | Veel gewone horloges met drie wijzers |
| 376 | SR626W | 6,8 x 2,6 mm | Zelfde maat, voor horloges die meer stroom vragen |
| 364 | SR621SW | 6,8 x 2,1 mm | Dunne horloges |
| 371 | SR920SW | 9,5 x 2,0 mm | Grotere horloges en chronografen |
| CR2016, CR2025, CR2032 | Lithium, 3 volt | 20 mm breed | Digitale horloges, zoals veel Casio’s |
Zo lees je zo’n code:
- SR: zilveroxide, de standaard voor horloges. Stabiel, 1,55 volt.
- De cijfers: de maat. 626 betekent 6,8 millimeter breed en 2,6 millimeter dik.
- SW of W: SW is voor horloges die weinig stroom vragen, zoals een gewoon horloge met wijzers. W is voor horloges met licht, alarm of een stopwatch. Ze zijn even groot. Twijfel je, dan kun je in een horloge dat een SW vraagt ook een W zetten. Er bestaan ook batterijen met beide codes, zoals een 376/377.
Twee dingen doe je nooit. Een alkaline-knoopcel (LR in plaats van SR) is goedkoper, maar de spanning zakt sneller weg en hij gaat korter mee. En een lithiumcel (CR) geeft 3 volt in plaats van 1,55. Die past dus ook niet in een horloge dat een zilveroxidebatterij vraagt, ook al lijkt de maat te kloppen.

Let op: houd knoopcellen ver bij kinderen vandaan, ook lege. Een ingeslikte knoopcel kan binnen twee uur ernstige schade in de slokdarm geven. Denk je dat een kind er een heeft ingeslikt, bel dan direct 112.
Wat heb je nodig?
Met het goede gereedschap voorkom je de meeste krassen en ongelukjes. Zo’n basisset kost niet veel:
Wat heb je nodig
- De nieuwe batterij: met exact dezelfde code als de oude.
- Horlogemat of zachte doek: een witte ondergrond, zodat je kleine onderdelen ziet en je glas niet krast.
- Kunststof pincet: metaal kan kortsluiting maken en krassen geven.
- Horlogemesje: voor een klikdeksel. Geen keukenmesje, dat schiet uit.
- Kastopener: een verstelbare sleutel met pennen voor een schroefdeksel.
- Rubberen opener: een stroeve bal die een schroefdeksel losdraait zonder krassen.
- Horlogeklem: houdt de kast stil terwijl je werkt.
- Fijne schroevendraaiers: van 1,0 tot 1,6 mm, voor een klemmetje of een schroefdekseltje.
- Kastpers: om een klikdeksel recht en gelijkmatig terug te drukken.
- Siliconenvet: een klein beetje op de pakking. Geen vaseline, die tast rubber aan.

Veelvoorkomende batterijen
Welk kastdeksel heb je?
Kijk eerst goed naar de achterkant van je horloge. Daar zie je meteen hoe hij open moet:
- Klikdeksel: een gladde achterkant met een klein inkepinkje aan de rand. Je wipt hem open met een horlogemesje en drukt hem weer dicht. Veel bij gewone en goedkopere horloges.
- Schroefdeksel: een achterkant met inkepingen rondom. Je draait hem tegen de klok in los met een kastopener of rubberen opener. Veel bij sport- en duikhorloges.
- Batterijklepje: een klein rond klepje in de achterkant, met een gleuf voor een munt of schroevendraaier. Je opent alleen dat klepje, niet de hele achterkant.
Zie je vier kleine schroefjes in de hoeken, dan heb je een deksel met schroeven. Die draai je eruit met een fijne schroevendraaier.

Hoe je elk soort deksel stap voor stap opent zonder krassen, lees je in een horloge openmaken.
Stappenplan: zo vervang je de batterij
Werk aan een tafel met goed licht, en leg je horlogemat klaar. Dan doe je dit:
- Open de kastLeg je horloge met het glas naar beneden op de mat en open het deksel met het juiste gereedschap.Leg het deksel met de pakking erin apart, met de binnenkant naar boven, zodat er geen stof op komt.
- Zoek de batterijMeestal zit hij onder een metalen klemmetje of een schroefje. Soms zit er een plastic ringetje omheen.
- Haal de oude batterij eruitDruk het klemmetje opzij of draai het schroefje een klein stukje los, en til de batterij eruit met je kunststof pincet.Raak het koperen spoeltje van het uurwerk niet aan. Dat draadje is dunner dan een haar en gaat met één krasje stuk.
- Lees de code afCheck of je nieuwe batterij precies dezelfde code heeft.
- Plaats de nieuwe batterijMeestal met de platte kant met de code naar boven: dat is de plus. Leg hem zoals de oude lag. Pak hem aan de rand vast, niet met je vingers op de platte kanten, want vet van je huid maakt een slecht contact.
- Check of hij looptDe secondewijzer moet binnen een paar seconden gaan lopen, of het scherm moet aangaan.Loopt hij niet, check dan of de batterij goed onder het klemmetje zit.
- Check de pakkingLigt het rubberen ringetje schoon, heel en recht in zijn gleuf? Een heel klein beetje siliconenvet helpt.
- Sluit de kastDruk een klikdeksel recht en gelijkmatig dicht, liefst met een kastpers. Draai een schroefdeksel aan tot je weerstand voelt, en dan niet verder forceren.

Pims tip: maak met je telefoon een foto van de binnenkant voordat je iets losmaakt. Dan weet je precies hoe het klemmetje en het plastic ringetje zaten als je alles terug moet zetten.
Na de wissel
Loopt je horloge weer, dan ben je bijna klaar. Nog drie dingen:
- Stel de tijd en datum in: en druk de kroon daarna helemaal in, of draai hem vast als het een schroefkroon is.
- Zet de wijzers terug op nul: bij een chronograaf staan de stopwatchwijzers na een batterijwissel soms niet meer op nul. Bij de meeste quartz-chronografen zet je ze via de kroon en de knoppen terug. Hoe precies, staat in de handleiding van je uurwerk. Meer over die wijzers lees je in wat is een chronograaf. Bij sommige digitale horloges moet je na de wissel ook een reset doen.
- Lever de oude batterij in: knoopcellen horen niet bij het gewone afval. Gooi ze in de batterijbak in de supermarkt of bouwmarkt.
En dan de waterdichtheid. Als de achterkant open is geweest, kun je er niet meer blind op vertrouwen. Seiko adviseert om vanaf 10 bar bij elke batterijwissel de waterdichtheid te laten testen. Zwem je niet met je horloge, dan is dat minder belangrijk. Zwem je er wel mee, laat het dan testen. Wat de waarden betekenen, lees je in waterdichtheid bij horloges.
Veelgemaakte fouten
Dit gaat het vaakst mis:
Veelgemaakte fouten
Wanneer je het niet zelf doet
Soms is een paar tientjes voor de horlogemaker het slimste geld dat je uitgeeft:
Hier stop ik en ga ik naar de horlogemaker
- Het horloge is een duikhorloge of je zwemt ermee. Na het openen hoort er een druktest bij.
- Het horloge is duur of heeft nog garantie.
- Het deksel zit muurvast, ook met een rubberen opener.
- Er zit groene of witte aanslag in het uurwerk. Dan heeft de oude batterij gelekt.
- Het horloge loopt niet met een nieuwe batterij.
- Het is een horloge op zonne-energie of een Kinetic.
Forceren levert bijna altijd een kras, een scheve kast of kapot gereedschap op.
Conclusie
De batterij van een gewoon quartz-horloge vervang je met een beetje geduld en het goede gereedschap prima zelf. Het belangrijkste is de juiste batterij: lees de code af en koop exact dezelfde. En sluit de kast met de pakking netjes op zijn plek.
Mijn oordeel
Zelf doen? Graag, bij een gewoon quartz-horloge dat niet onder water gaat. Maar bij een duikhorloge, een duur horloge of een horloge met garantie laat ik het een horlogemaker doen. Een paar tientjes voor een wissel met druktest is dan niks vergeleken met een kras of een horloge vol water.
Hoe ik dit weet
De batterijcodes en het verschil tussen SW en W komen uit de gegevens van Renata, Seiko Instruments en Murata. De waarschuwing bij een bijna lege batterij en de levensduur komen uit handleidingen van Seiko, Grand Seiko en TAG Heuer. De prijs bij een merkservice komt van Tissot.
De waarschuwing over knoopcellen en kinderen komt uit de Nederlandse richtlijn voor ingeslikte voorwerpen bij kinderen en van kinderartsen.
Lees verder


