Zelf de batterij van je horloge vervangen: zo doe je dat

Pim Broekstra
Batterij Tissot vervangen

Je horloge staat stil, of de secondewijzer maakt ineens rare sprongen. Grote kans dat de batterij leeg is. Die kun je laten vervangen, maar vaak kun je het ook prima zelf. Een nieuwe knoopcel kost weinig, en met het goede gereedschap ben je in een kwartier klaar. Er zijn wel een paar valkuilen: de verkeerde batterij, een kras in je kast of een pakking die niet goed terugligt. In dit artikel lees je hoe je het goed doet, en wanneer je het beter niet zelf doet.

Kort antwoord

Lees de code van de oude batterij af en koop exact dezelfde, bijvoorbeeld een 377 of SR626SW. Open de kast met een horlogemesje of kastopener, wissel de batterij met een kunststof pincet, plus naar boven, en sluit de kast met de pakking netjes op zijn plek. Bij een duikhorloge, een duur horloge of een horloge met garantie laat je het beter doen, met een waterdichtheidstest erbij.

MoeilijkheidGemiddeld
Tijd15 tot 20 minuten
KostenEen paar euro, plus gereedschap
Zelf te doen?Ja, bij de meeste quartz-horloges

Is je batterij echt leeg?

Een lege batterij herken je meestal aan een van deze dingen:

  • Je horloge staat stil: het duidelijkste teken, maar niet altijd de batterij.
  • De secondewijzer springt: veel horloges hebben een waarschuwing voor een bijna lege batterij. Bij Seiko springt de secondewijzer dan per 2 seconden, bij veel Zwitserse merken zoals TAG Heuer per 4 seconden. De tijd klopt dan nog, maar binnen een paar weken staat hij stil.
  • Een vaag scherm: bij een digitaal horloge worden de cijfers zwak of doet het licht het niet meer goed.

Hoe lang een batterij meegaat, hangt af van je horloge. Bij een gewoon horloge met drie wijzers is dat vaak een paar jaar. Een chronograaf, alarm of licht kost meer stroom. Seiko noemt bij zijn chronografen ongeveer twee jaar, en minder als je de stopwatch elke dag gebruikt. Let ook op: de eerste batterij gaat vaak korter mee. Die zit er al sinds de fabriek in, om het horloge te testen.

Uitleg hoe een horlogebatterij het quartz-uurwerk aandrijft
Figuur 1. Van batterij via kwarts naar de wijzers.

Laat een lege batterij niet maanden in je horloge zitten. Een uitgeputte knoopcel kan gaan lekken, en dat vocht vreet het uurwerk aan.

Niet elk horloge dat stilstaat, heeft een lege batterij. Check eerst of je een van deze hebt:

  • Een automaat of handopwinder: die heeft helemaal geen batterij. Hoe die werkt, lees je in automatische horloges.
  • Een horloge op zonne-energie: zoals Citizen Eco-Drive of Seiko Solar. Daarin zit een oplaadbare cel. Leg hem eerst een paar dagen bij het raam. Vervang die cel nooit door een gewone knoopcel.
  • Een Seiko Kinetic: die laadt op door beweging en heeft een eigen oplaadbaar element. Ook dat vervang je niet door een gewone batterij.

Staat je horloge stil terwijl de batterij nieuw is, lees dan je horloge loopt te langzaam of staat stil. Hoe een quartz-uurwerk werkt, lees je in alles over quartz-horloges.

Zelf doen of laten doen?

Bij de meeste gewone quartz-horloges kun je de batterij prima zelf vervangen. Maar niet bij elk horloge is dat een goed idee:

Prima zelf te doen

  • Een gewoon quartz-horloge met een klik- of schroefdeksel
  • Een horloge zonder garantie meer
  • Je draagt het niet om mee te zwemmen of te duiken
  • Je hebt het goede gereedschap

Beter laten doen

  • Een duikhorloge of een horloge waarmee je zwemt
  • Een duur horloge, waar één kras veel geld kost
  • Een horloge met garantie, die kan vervallen als je de kast zelf opent
  • Een deksel dat muurvast zit

Het verschil: na het openen is je horloge pas weer echt waterdicht als het getest is. Dat kan alleen een horlogemaker.

Horlogemaker bekijkt een horloge door een loep
Figuur 2. Bij een duur of waterdicht horloge laat je de wissel aan een horlogemaker over.

Wat het kost, verschilt flink. Zelf betaal je alleen de batterij: in een pakje van tien kost een goede knoopcel minder dan een euro per stuk. Bij een winkel of sleutelmaker betaal je meestal een paar tientjes, soms met een korte waterdichtheidstest erbij. Bij een merkservice ben je meer kwijt. Tissot noemt op zijn site rond de 40 euro voor de lichtste beurt aan een quartz-horloge, met een controle van de waterdichtheid erbij. Bij een luxemerk kan het oplopen tot boven de honderd euro, omdat het horloge dan vaak naar een servicecentrum gaat.

Welke batterij heb je nodig?

Dit is het belangrijkste deel van de klus: je hebt exact dezelfde batterij nodig. De code staat op de oude batterij, en vaak ook in de handleiding of op de achterkant van de kast. Dit zijn de batterijen die je het vaakst tegenkomt:

Renata-nummer Officiële code Maat Waar je hem vindt
377 SR626SW 6,8 x 2,6 mm Veel gewone horloges met drie wijzers
376 SR626W 6,8 x 2,6 mm Zelfde maat, voor horloges die meer stroom vragen
364 SR621SW 6,8 x 2,1 mm Dunne horloges
371 SR920SW 9,5 x 2,0 mm Grotere horloges en chronografen
CR2016, CR2025, CR2032 Lithium, 3 volt 20 mm breed Digitale horloges, zoals veel Casio’s

Zo lees je zo’n code:

  • SR: zilveroxide, de standaard voor horloges. Stabiel, 1,55 volt.
  • De cijfers: de maat. 626 betekent 6,8 millimeter breed en 2,6 millimeter dik.
  • SW of W: SW is voor horloges die weinig stroom vragen, zoals een gewoon horloge met wijzers. W is voor horloges met licht, alarm of een stopwatch. Ze zijn even groot. Twijfel je, dan kun je in een horloge dat een SW vraagt ook een W zetten. Er bestaan ook batterijen met beide codes, zoals een 376/377.

Twee dingen doe je nooit. Een alkaline-knoopcel (LR in plaats van SR) is goedkoper, maar de spanning zakt sneller weg en hij gaat korter mee. En een lithiumcel (CR) geeft 3 volt in plaats van 1,55. Die past dus ook niet in een horloge dat een zilveroxidebatterij vraagt, ook al lijkt de maat te kloppen.

Dwarsdoorsnede van een knoopcel voor horloges
Figuur 3. Zo ziet een knoopcel er vanbinnen uit.

Let op: houd knoopcellen ver bij kinderen vandaan, ook lege. Een ingeslikte knoopcel kan binnen twee uur ernstige schade in de slokdarm geven. Denk je dat een kind er een heeft ingeslikt, bel dan direct 112.

Wat heb je nodig?

Met het goede gereedschap voorkom je de meeste krassen en ongelukjes. Zo’n basisset kost niet veel:

Wat heb je nodig

  • De nieuwe batterij: met exact dezelfde code als de oude.
  • Horlogemat of zachte doek: een witte ondergrond, zodat je kleine onderdelen ziet en je glas niet krast.
  • Kunststof pincet: metaal kan kortsluiting maken en krassen geven.
  • Horlogemesje: voor een klikdeksel. Geen keukenmesje, dat schiet uit.
  • Kastopener: een verstelbare sleutel met pennen voor een schroefdeksel.
  • Rubberen opener: een stroeve bal die een schroefdeksel losdraait zonder krassen.
  • Horlogeklem: houdt de kast stil terwijl je werkt.
  • Fijne schroevendraaiers: van 1,0 tot 1,6 mm, voor een klemmetje of een schroefdekseltje.
  • Kastpers: om een klikdeksel recht en gelijkmatig terug te drukken.
  • Siliconenvet: een klein beetje op de pakking. Geen vaseline, die tast rubber aan.
Gereedschap om de batterij van een horloge te vervangen
Figuur 4. Dit gereedschap heb je nodig.

Veelvoorkomende batterijen

Welk kastdeksel heb je?

Kijk eerst goed naar de achterkant van je horloge. Daar zie je meteen hoe hij open moet:

  • Klikdeksel: een gladde achterkant met een klein inkepinkje aan de rand. Je wipt hem open met een horlogemesje en drukt hem weer dicht. Veel bij gewone en goedkopere horloges.
  • Schroefdeksel: een achterkant met inkepingen rondom. Je draait hem tegen de klok in los met een kastopener of rubberen opener. Veel bij sport- en duikhorloges.
  • Batterijklepje: een klein rond klepje in de achterkant, met een gleuf voor een munt of schroevendraaier. Je opent alleen dat klepje, niet de hele achterkant.

Zie je vier kleine schroefjes in de hoeken, dan heb je een deksel met schroeven. Die draai je eruit met een fijne schroevendraaier.

Soorten kastdeksels: klikdeksel, schroefdeksel en batterijklepje
Figuur 5. Elk soort deksel gaat op een andere manier open.

Hoe je elk soort deksel stap voor stap opent zonder krassen, lees je in een horloge openmaken.

Stappenplan: zo vervang je de batterij

Werk aan een tafel met goed licht, en leg je horlogemat klaar. Dan doe je dit:

  1. Open de kastLeg je horloge met het glas naar beneden op de mat en open het deksel met het juiste gereedschap.Leg het deksel met de pakking erin apart, met de binnenkant naar boven, zodat er geen stof op komt.
  2. Zoek de batterijMeestal zit hij onder een metalen klemmetje of een schroefje. Soms zit er een plastic ringetje omheen.
  3. Haal de oude batterij eruitDruk het klemmetje opzij of draai het schroefje een klein stukje los, en til de batterij eruit met je kunststof pincet.Raak het koperen spoeltje van het uurwerk niet aan. Dat draadje is dunner dan een haar en gaat met één krasje stuk.
  4. Lees de code afCheck of je nieuwe batterij precies dezelfde code heeft.
  5. Plaats de nieuwe batterijMeestal met de platte kant met de code naar boven: dat is de plus. Leg hem zoals de oude lag. Pak hem aan de rand vast, niet met je vingers op de platte kanten, want vet van je huid maakt een slecht contact.
  6. Check of hij looptDe secondewijzer moet binnen een paar seconden gaan lopen, of het scherm moet aangaan.Loopt hij niet, check dan of de batterij goed onder het klemmetje zit.
  7. Check de pakkingLigt het rubberen ringetje schoon, heel en recht in zijn gleuf? Een heel klein beetje siliconenvet helpt.
  8. Sluit de kastDruk een klikdeksel recht en gelijkmatig dicht, liefst met een kastpers. Draai een schroefdeksel aan tot je weerstand voelt, en dan niet verder forceren.
Stappenplan om zelf de batterij van een horloge te vervangen
Figuur 6. Het stappenplan in één beeld.

Pims tip: maak met je telefoon een foto van de binnenkant voordat je iets losmaakt. Dan weet je precies hoe het klemmetje en het plastic ringetje zaten als je alles terug moet zetten.

Na de wissel

Loopt je horloge weer, dan ben je bijna klaar. Nog drie dingen:

  • Stel de tijd en datum in: en druk de kroon daarna helemaal in, of draai hem vast als het een schroefkroon is.
  • Zet de wijzers terug op nul: bij een chronograaf staan de stopwatchwijzers na een batterijwissel soms niet meer op nul. Bij de meeste quartz-chronografen zet je ze via de kroon en de knoppen terug. Hoe precies, staat in de handleiding van je uurwerk. Meer over die wijzers lees je in wat is een chronograaf. Bij sommige digitale horloges moet je na de wissel ook een reset doen.
  • Lever de oude batterij in: knoopcellen horen niet bij het gewone afval. Gooi ze in de batterijbak in de supermarkt of bouwmarkt.

En dan de waterdichtheid. Als de achterkant open is geweest, kun je er niet meer blind op vertrouwen. Seiko adviseert om vanaf 10 bar bij elke batterijwissel de waterdichtheid te laten testen. Zwem je niet met je horloge, dan is dat minder belangrijk. Zwem je er wel mee, laat het dan testen. Wat de waarden betekenen, lees je in waterdichtheid bij horloges.

Veelgemaakte fouten

Dit gaat het vaakst mis:

Veelgemaakte fouten

Een keukenmesje of schroevendraaier als openerDie schieten uit en geven krassen op de kast of in je vinger. Gebruik een horlogemesje of kastopener.
Een batterij die bijna hetzelfde isKoop exact dezelfde code. Een te dikke batterij drukt op het uurwerk, een te dunne maakt geen contact.
Een metalen pincetDie kan kortsluiting maken. Gebruik kunststof.
De pakking vergeten of scheef terugleggenCheck of hij schoon, heel en recht in zijn gleuf ligt. Anders krijg je vocht in je horloge.
Een klikdeksel scheef dichtdrukkenLeg hem recht, op dezelfde plek als hij zat, en druk gelijkmatig. Liefst met een kastpers.
Een lege batterij laten zittenDie kan gaan lekken. Vervang hem zodra je horloge stilstaat.

Wanneer je het niet zelf doet

Soms is een paar tientjes voor de horlogemaker het slimste geld dat je uitgeeft:

Hier stop ik en ga ik naar de horlogemaker

  • Het horloge is een duikhorloge of je zwemt ermee. Na het openen hoort er een druktest bij.
  • Het horloge is duur of heeft nog garantie.
  • Het deksel zit muurvast, ook met een rubberen opener.
  • Er zit groene of witte aanslag in het uurwerk. Dan heeft de oude batterij gelekt.
  • Het horloge loopt niet met een nieuwe batterij.
  • Het is een horloge op zonne-energie of een Kinetic.

Forceren levert bijna altijd een kras, een scheve kast of kapot gereedschap op.

Conclusie

De batterij van een gewoon quartz-horloge vervang je met een beetje geduld en het goede gereedschap prima zelf. Het belangrijkste is de juiste batterij: lees de code af en koop exact dezelfde. En sluit de kast met de pakking netjes op zijn plek.

Mijn oordeel

Zelf doen? Graag, bij een gewoon quartz-horloge dat niet onder water gaat. Maar bij een duikhorloge, een duur horloge of een horloge met garantie laat ik het een horlogemaker doen. Een paar tientjes voor een wissel met druktest is dan niks vergeleken met een kras of een horloge vol water.

Hoe ik dit weet

De batterijcodes en het verschil tussen SW en W komen uit de gegevens van Renata, Seiko Instruments en Murata. De waarschuwing bij een bijna lege batterij en de levensduur komen uit handleidingen van Seiko, Grand Seiko en TAG Heuer. De prijs bij een merkservice komt van Tissot.

De waarschuwing over knoopcellen en kinderen komt uit de Nederlandse richtlijn voor ingeslikte voorwerpen bij kinderen en van kinderartsen.