Hamilton H-10: het uurwerk dat de 80-uursrace begon

Pim Broekstra
Hamilton H-10 uurwerk

Iedereen kent de Powermatic 80 van Tissot, maar bijna niemand weet dat Hamilton er eerder mee was.

In 2014 stopte Hamilton een aangepaste ETA 2824-2 in de Khaki Field met tachtig uur gangreserve, op een moment dat de rest van de markt nog gewoon achtendertig uur leverde. Pas daarna volgden Tissot met de Powermatic 80, Mido met de Caliber 80, Certina en Longines. Wat nu de standaard is binnen het instapsegment van de Swatch Group, begon hier.

En er is nog iets. De H-10 heeft een onderdeel dat je bij het bekendere Tissot-broertje niet krijgt.

 

Wat is de H-10?

De H-10 is Hamiltons naam voor de ETA C07.611, een kaliber van ETA binnen de Swatch Group. De basis is de ETA 2824-2, het Zwitserse werkpaard dat al sinds de jaren zeventig meegaat.

Hamilton mag het een eigen naam geven omdat het merk onder dezelfde concernparaplu valt. Dat is gebruikelijk: Tissot noemt zijn versie Powermatic 80, Mido noemt het Caliber 80, Longines noemt het L888. Vier namen, één familie.

Hoe ze aan tachtig uur komen

Twee ingrepen, en beide staan uitgebreider beschreven op mijn pagina over de Powermatic 80.

De eerste is een herontworpen veerhuis: een langere, dunnere veer in een smallere trommel, waardoor er meer energie in dezelfde ruimte past.

De tweede is een lagere frequentie. De 2824-2 tikt 28.800 halve slagen per uur, de H-10 doet er 21.600. Minder tikken per seconde betekent minder verbruik, en dus komt die veer verder.

Die tweede ingreep zie je terug in de secondewijzer. Zes stapjes per seconde in plaats van acht. Vloeiend genoeg, maar net iets minder vloeiend dan een klassieke 2824.

Specificaties Hamilton H-10

  • Basiskaliber: ETA C07.611, afgeleid van de ETA 2824-2
  • Type: automatisch, handmatig opwindbaar, hackend
  • Frequentie: 21.600 halve slagen per uur (3 Hz)
  • Gangreserve: 80 uur
  • Steentjes: 25
  • Diameter: 25,6 mm (11½ lijn)
  • Haarspiraal: Nivachron
  • Echappement: traditioneel metaal
  • Rotor: kogelgelagerd
  • Introductie: 2014

H-10 uurwerk vs. Powermatic 80 uurwerk

Dit is het stuk dat er echt toe doet, want de twee kalibers worden vaak op één hoop gegooid.

Hamilton H-10 Tissot Powermatic 80 (C07.111)
Echappement Traditioneel metaal Synthetisch (kunststof)
Steentjes 25 23
Frequentie 21.600 vph 21.600 vph
Gangreserve 80 uur 80 uur
Haarspiraal Nivachron Nivachron

Die eerste twee regels zijn het hele verschil. Waar Tissot in zijn meestverkochte modellen een kunststof ankerhaak en gangwiel gebruikt, hield Hamilton vast aan metaal. Die twee extra steentjes zitten precies op de plek waar bij Tissot geen lagersteen nodig is, omdat kunststof die niet vraagt.

Is dat kunststof slecht? Nee, en dat wil ik benadrukken. Het is een technisch materiaal met minder wrijving dan metaal, het draagt bij aan die gangreserve, en de praktijkervaringen zijn overwegend goed. Maar het is wél een goedkopere oplossing, en het feit dat Hamilton, Mido, Certina en Rado er niet voor kozen zegt iets.

Voor jou betekent het vooral iets bij service over tien of vijftien jaar, en eerlijk gezegd weet nog niemand precies hoe die kunststofdelen zich op dat termijn houden. Ze zitten pas een jaar of tien in productie.

H-10 vs. Powermatic 80 uurwerk

Nivachron: het onderdeel dat je niet ziet

De haarspiraal is het opgerolde veertje bovenop de balans, en dat is het gevoeligste onderdeel van elk mechanisch uurwerk. Klassieke haarspiralen zijn van staal en reageren op magnetisme. Loop je langs een sterke magneet, dan kan je horloge daarna minuten per dag mis gaan lopen.

Nivachron is een titaniumlegering die de Swatch Group speciaal daarvoor ontwikkelde, en die veel minder gevoelig is. In een wereld vol luidsprekers, telefoonhoesjes met magneten en laptops is dat geen luxe maar gewoon nuttig.

Let op: oudere H-10-exemplaren hebben nog een stalen Nivarox-spiraal. De Nivachron is er pas later ingekomen. Koop je tweedehands, dan is dat de moeite van het navragen waard.

Zo gedraagt het uurwerk zich

Die tachtig uur merk je echt. Doe je horloge vrijdagavond af en pak je hem maandagochtend, dan loopt hij nog. Dat klinkt als een detail tot je het een keer gewend bent, want daarna wil je niet meer terug.

Hij hackt en windt met de hand op. Beide dingen die je bij een moderne automaat mag verwachten, en die je bij goedkopere Japanse kalibers zoals de Miyota 82xx niet krijgt.

De rotor is rustig. Kogelgelagerd en beide kanten opwindend, dus je hoort en voelt er weinig van. Dat is een merkbaar verschil met de Japanse instapautomaten.

De secondewijzer stapt zichtbaar. Zes stapjes per seconde. Kom je van een 2824 of een Seiko op 28.800, dan valt het je op. Kom je van een quartzhorloge, dan lijkt het juist vloeiend.

Sterke punten

  • Tachtig uur gangreserve, met alle praktische winst van dien.
  • Traditioneel metalen echappement met 25 steentjes.
  • Nivachron-haarspiraal, dus goed bestand tegen magnetisme.
  • Servicebaar volgens vrijwel dezelfde procedures als de 2824-2, en onderdelen zijn breed verkrijgbaar.
  • Door de lagere frequentie minder slijtage per gedragen uur, wat de serviceintervallen oprekt.

Zwakke punten

  • 21.600 in plaats van 28.800 slagen, dus die minder vloeiende secondewijzer.
  • Net als de andere C07-kalibers in de fabriek afgesteld, dus beperkt bij te stellen door je eigen horlogemaker.
  • De langere, dunnere veer is theoretisch kwetsbaarder dan die van de 2824-2.
  • Sobere afwerking. Er zit wel decoratie op de rotor, maar het blijft instapniveau.

Zo onderhoud je de H-10

Beter nieuws dan bij sommige andere moderne kalibers. De H-10 is architectonisch dicht genoeg bij de 2824-2 dat de meeste serviceprocedures overeenkomen, en onderdelen lopen gewoon via de distributie van de Swatch Group.

Dat betekent dat een zelfstandige horlogemaker er in principe mee uit de voeten kan, wat bij dit soort moderne kalibers niet vanzelfsprekend is.

Door die lagere frequentie slijt het echappement bovendien langzamer dan bij een 4 Hz-uurwerk. In de praktijk zie je dat terug in ruimere serviceintervallen: waar vroeger vijf jaar de vuistregel was, hoor je nu vaker zeven tot tien.

Hamilton Khaki Field om pols
Hamilton Jazzmaster om pols

Horloges met een H-10 uurwerk

Uit mijn eigen reviews:

Vergelijkbare kalibers uit dezelfde familie vind je in de Mido Ocean Star en de Tissot PRX. Meer over de fabriek erachter lees je op mijn ETA-overzichtspagina.

Mijn oordeel

De H-10 is wat mij betreft de beste van de 80-uursfamilie, en dat is geen kleine uitspraak binnen een concern dat er vier heeft.

Je krijgt exact dezelfde gangreserve en dezelfde antimagnetische haarspiraal als in een Tissot, maar met een metalen echappement en twee steentjes extra. Dat is objectief het betere uurwerk, en Hamilton vraagt er niet eens een absurde meerprijs voor.

Waar ik kritisch blijf: die 21.600 slagen. Ik snap de afweging en ik zou hem zelf ook maken, maar het blijft een concessie die merken graag onvermeld laten terwijl ze de tachtig uur groot op de doos zetten.

Twijfel je tussen een Hamilton en een Tissot in dezelfde prijsklasse en vind je beide horloges even mooi? Dan is dit uurwerk een reden om voor de Hamilton te kiezen.