Miyota 2115 quartz uurwerk: alles wat je moet weten

Er is een goede kans dat je dit uurwerk ooit hebt gedragen zonder het te weten. En als je een Casio Duro hebt, draag je hem op dit moment.

De Miyota 2115 is een piepklein, spotgoedkoop quartzuurwerk met drie wijzers en een datum. Er zit geen enkel steentje in, hij kost bij een groothandel minder dan een pizza, en hij loopt jaren zonder dat je er ook maar iets aan doet. Het is precies het soort onderdeel waar niemand over schrijft, en precies daarom is het interessant.

Want dit uurwerk zit in duizenden horloges van honderden merken, en in minstens één daarvan staat een compleet andere naam op de doos.

De 2115 is het standaard quartzuurwerk van Miyota, de uurwerkdivisie van Citizen. Miyota noemt hem in zijn eigen catalogus letterlijk “Standard”, en dat is geen understatement.

Het is een basisuurwerk zonder echte ambities. Uren, minuten, secondewijzer in het midden, datumvenster. Geen chronograaf, geen extra tijdzone, geen kunstjes. Miyota levert hem in verschillende uitvoeringen waarbij het datumvenster op drie of op zes uur zit, zodat een merk het kan laten aansluiten op zijn eigen ontwerp.

Snap je niet precies hoe een quartzuurwerk werkt? Dat leg ik uit in quartz horloges: alles wat je moet weten.

• Type: quartz, batterijgevoed
• Functies: uren, minuten, centrale secondewijzer, datum
• Diameter: 10½ lijn, ongeveer 23,7 mm
• Dikte: 4,15 mm
• Steentjes: geen
• Frequentie: 32.768 Hz
• Nauwkeurigheid: ongeveer 20 seconden per maand
• Batterij: SR626SW, ook bekend als 377
• Batterijduur: ongeveer 3 jaar
• Herkomst: Japan

Twee dingen springen eruit. Die twintig seconden per maand is ongeveer wat je bij elk gewoon quartzuurwerk krijgt, en het is tientallen keren nauwkeuriger dan de beste betaalbare automaat. En nul steentjes betekent dat er geen lagerstenen in zitten om slijtage tegen te gaan, want bij een quartzuurwerk draait er zo weinig dat het niet hoeft.

Dit is de reden dat ik deze pagina heb geschreven.

De Casio Duro MDV-107 is een van de populairste betaalbare duikhorloges die er bestaat. Twintig bar waterdicht, draaibare lunette, en een prijs waar niemand moeilijk over doet. Hij staat niet voor niets in mijn lijst met beste horloges onder de 100 euro.

Casio noemt het uurwerk in dat horloge “module 2784”. Zoek je door wat module 2784 precies is, dan blijkt het een Miyota 2115 te zijn.

Dat betekent dat in het bekendste Japanse budgetduikhorloge, van een merk dat wereldberoemd is om zijn eigen techniek, een uurwerk zit van een concurrent. Casio en Citizen zijn twee van de grootste Japanse horlogefabrikanten en ze vechten in de winkel om dezelfde klant.

Is dat erg? Nee, en het is ook geen geheim. Casio bouwt zelf voornamelijk digitale modules en kocht voor dit type analoge horloge simpelweg in wat er beschikbaar was. Maar het zegt wel iets over hoe deze industrie in elkaar zit, en het maakt duidelijk waarom je nooit op een merknaam alleen kunt afgaan als je wilt weten wat er in een horloge zit.

Bij een automaat valt er van alles te vertellen over hoe hij aanvoelt. Bij een quartzuurwerk als deze is het eerlijke antwoord: je merkt er niets van, en dat is precies de bedoeling.

Hij loopt gewoon: Twintig seconden per maand betekent dat je hem twee of drie keer per jaar een halve minuut bijstelt. De meeste mensen doen dat nog niet eens en merken het verschil niet.

De secondewijzer tikt: Eén stap per seconde, zoals bij elk quartzuurwerk. Als je van een automaat komt met zijn glijdende wijzer, oogt dat schokkerig. Als je van een gewoon horloge komt, valt het je niet op.

Hij vraagt niets van je: Geen opwinden, geen schudden, geen stilstaan als je hem een week niet draagt. Dat is de belangrijkste reden dat dit soort uurwerken de markt hebben overgenomen.

Eén ding waar bronnen elkaar tegenspreken: sommige melden dat de secondewijzer stopt als je de kroon uittrekt, andere dat hij doorloopt. Bij de uitvoering met batterijbesparingsstand stopt hij wel. Wil je precies weten wat jouw exemplaar doet, dan is dat in drie seconden te testen.

• Vrijwel onverwoestbaar, met bijna geen bewegende onderdelen die kunnen slijten.
• Nauwkeuriger dan elke betaalbare automaat, met een ruime marge.
• Overal verkrijgbaar en door elke horlogemaker te vervangen.
• Slechts 4,15 mm dik, waardoor een merk er een dun horloge omheen kan bouwen.
• Batterij van drie jaar, en de 377 is een van de meest gangbare knoopcellen die er zijn.

• Geen enkele charme. Er valt niets aan te bewonderen en achter een doorzichtige bodem zie je een plastic plaatje.
• Elke drie jaar een nieuwe batterij, en dat betekent elke drie jaar je horloge open.
• Repareren is zinloos, want een nieuw exemplaar kost minder dan het arbeidsloon.
• De tikkende secondewijzer verraadt meteen dat het geen mechanisch horloge is.

Hier zit het enige onderhoud dat dit uurwerk ooit vraagt, en het is meteen het belangrijkste praktische punt van deze pagina.

Om de drie jaar is de batterij leeg. Dat is een SR626SW, ook wel 377 genoemd, en die kost bij elke drogist of online een paar euro. Bij een juwelier ben je aan wisselen doorgaans een tientje tot vijftien euro kwijt, waarvan het grootste deel arbeidsloon is.

Je kunt het ook zelf doen. Bij een horloge met een schroefbodem heb je een goedkope sleutel nodig en tien minuten geduld. Ik heb daar twee aparte stukken over geschreven: zelf de batterij van je horloge vervangen en je horloge openmaken.

Eén waarschuwing die bij dit specifieke uurwerk extra telt. De 2115 zit vaak in horloges met een hoge waterdichtheid, zoals die Casio Duro met zijn twintig bar. Zodra je de bodem eraf haalt en er weer op zet, is die waterdichtheid weg tenzij de afsluitring goed zit en op spanning wordt gebracht. Ga je met zo’n horloge zwemmen of duiken, laat de batterij dan wisselen bij iemand die daarna kan aftesten. Bij een gewoon horloge dat alleen tegen regen hoeft te kunnen, is zelf doen prima.

Verder valt er niets te onderhouden. Geen revisie, geen smeren, geen afstelling. Gaat het uurwerk stuk, dan wordt het vervangen, en dat kost vaak minder dan een uur arbeidsloon.

De standaard Miyota quartz-uurwerken staan niet op zichzelf. Horlogemerken hebben in deze prijsklasse een paar vaste alternatieven waar ze uit kunnen kiezen. Om je een goed beeld te geven van de concurrentie en de logische upgrades, heb ik ze hieronder op een rij gezet:

De Miyota 2115 is precies wat hij moet zijn en verder helemaal niets.

Ik word niet warm van dit uurwerk en dat hoort ook niet. Het is een onderdeel, geen bezienswaardigheid. Maar hij is nauwkeurig, hij gaat jaren mee, hij is overal te vervangen, en hij maakt het mogelijk dat een horloge van vijftig euro net zo betrouwbaar de tijd geeft als een horloge van vijfhonderd.

Waar ik hem terecht vind: in elk betaalbaar horloge waar functie boven beleving gaat. Een duiker die tegen een stootje moet, een tweede horloge voor het weekend, een cadeau voor iemand die geen zin heeft in gedoe.

Waar ik kritisch word: bij merken die driehonderd euro of meer vragen voor een horloge met een 2115 erin. Dat kan prima gerechtvaardigd zijn als de kast, het glas en de afwerking dat waard zijn. Maar als je die prijs betaalt, betaal je niet voor de techniek, en dat is goed om te weten voordat je afrekent.

• Casio Duro (MDV106): Het legendarische duikhorloge dat bekend staat als de favoriet van Bill Gates. Casio noemt het uurwerk intern ‘Module 2784’, maar onder de motorkap is het gewoon een ijzersterke Miyota 2115.
• Invicta Pro Diver (Quartz): Terwijl de automatische Pro Divers tegenwoordig op een Seiko-uurwerk lopen, tikken de batterij-aangedreven instapmodellen van Invicta massaal op dit Miyota-kaliber.
• TW Steel: Veel van de bekende, oversized ‘Jordy Cobelens’ klokken vertrouwen op de 2115. Omdat het uurwerk zo goedkoop en robuust is, konden ze de prijzen van hun enorme horloges relatief toegankelijk houden.
• Q&Q Horloges: Q&Q is het goedkoopste submerk van Citizen (het moederbedrijf van Miyota). Koop je een Q&Q met drie wijzers en een datum, dan is de kans bijna 100% dat er een 2115 in zit.
• Festina & Sector: Veel bekende modemerk-horloges in de winkelstraat gebruiken de 2115 als hét standaarduurwerk voor hun sportieve modellen en instap-duikers. Het kost voor de fabrikant nog geen paar euro, maar gaat tientallen jaren mee.

Goed om te weten: Omdat de 2115 een quartz-uurwerk is, is het natuurlijk véél nauwkeuriger dan de mechanische 82xx-serie. Het mist alleen de charme van een vloeiende secondewijzer; hij tikt gewoon één keer per seconde, zoals je van een batterij-horloge verwacht.