ETA F06.115: wat koop je eigenlijk met een Zwitsers quartzuurwerk?

“Swiss Made” op de wijzerplaat van een quartzhorloge. Het klinkt als iets waar je voor betaalt, maar wat krijg je er precies voor?

Bij een automaat is dat antwoord makkelijk: vakmanschap, mechaniek, een uurwerk dat je kunt zien werken. Bij quartz ligt het anders. Een Japanse quartzmodule van tien euro loopt op de seconde net zo nauwkeurig als een Zwitserse van vijftig.

En toch is er bij de ETA F06.115 wel degelijk iets te zeggen voor die meerprijs. Alleen niet wat je zou verwachten.

De F06.115 is een quartzuurwerk van ETA, de uurwerkfabriek van de Swatch Group. Hij hoort bij de Trendline-serie, wat ETA’s instapniveau is voor quartz.

Hij kwam rond 2019 op de markt en verving de F06.111 en de oudere 955.112. Je vindt hem in de quartzmodellen van Tissot en in vergelijkbare horloges binnen het concern.

Snap je niet precies hoe een quartzuurwerk werkt? Dat leg ik uit in quartz horloges: alles wat je moet weten.

• Type: quartz, batterijgevoed
• Serie: ETA Trendline
• Functies: uren, minuten, centrale secondewijzer (optioneel), datum
• Frequentie: 32.768 Hz
• Diameter: 25,6 mm (11½ lijn)
• Dikte: 2,50 mm
• Steentjes: 3
• Batterij: 371, ook bekend als SR920SW
• Batterijduur: 68 tot 94 maanden, afhankelijk van de batterijcapaciteit
• Extra: EOL-indicator, stopseconde, HeavyDrive
• Herkomst: Zwitserland

Twee getallen springen eruit, en die verdienen allebei een eigen alinea.

Achtenzestig tot vierennegentig maanden. Dat is vijfenhalf tot bijna acht jaar.

Zet dat naast een gangbare Japanse quartzmodule zoals de Miyota 2115, die het op ongeveer drie jaar houdt, en het verschil is enorm. In de levensduur van een horloge betekent dat de helft minder keer naar de juwelier, en de helft minder keer dat je horloge open moet.

Waarom dat meer uitmaakt dan het klinkt: elke keer dat de bodem eraf gaat, is de waterdichtheid opnieuw afhankelijk van hoe goed de afsluitring erin gaat. Minder batterijwissels betekent minder momenten waarop dat mis kan gaan.

Dat is wat mij betreft het sterkste argument voor een Zwitsers quartzuurwerk, en merken zetten het opvallend zelden groot op de doos.

EOL staat voor end of life, en het is een klein schakelingetje dat merkt wanneer de batterij bijna leeg is.

Zodra dat gebeurt, verandert de secondewijzer van gedrag: in plaats van elke seconde één stapje, springt hij één keer per vier seconden vier stapjes vooruit. De tijd blijft kloppen, maar je ziet meteen dat er iets aan de hand is.

Simpel, maar praktisch. Je wordt niet verrast door een horloge dat stilstaat, en je hebt nog weken de tijd om langs de juwelier te gaan.

Dit is een technologie waar ETA zelf trots op is, en terecht.

Bij een gewoon quartzuurwerk wordt de secondewijzer aangedreven door een klein stappenmotortje. Krijgt het horloge een klap, dan kan die wijzer verspringen of uit lijn raken, en dan loopt hij nooit meer netjes op de streepjes.

HeavyDrive is een aandrijving die daar beter tegen bestand is. Dat maakt het bovendien mogelijk om zwaardere secondewijzers te gebruiken, wat ontwerpers meer ruimte geeft.

Kleine techniek, maar wel het soort ding dat je pas mist als je horloge een keer valt.

Hij tikt. Eén stap per seconde, zoals elk gewoon quartzuurwerk. Kom je van een automaat, dan valt dat op. Verder is er niets te horen of te voelen.

Hij hackt. De secondewijzer stopt zodra je de kroon uittrekt, zodat je hem op de seconde gelijk kunt zetten met een andere klok. Bij goedkopere quartzmodules is dat niet vanzelfsprekend.

Hij is heel dun. Tweeënhalve millimeter. Dat is bijna twee millimeter dunner dan een automatisch uurwerk, en het is de reden dat quartzhorloges zoveel slanker kunnen zijn dan hun mechanische tegenhangers.

Hij vraagt niets van je. Geen opwinden, geen schudden, geen stilstaan als je hem een week niet draagt.

De eerlijke vergelijking, want dit is de vraag die je eigenlijk stelt.

Waar het níet in zit is nauwkeurigheid. Beide uurwerken gebruiken een kristal dat op 32.768 Hz trilt, en beide lopen ruim binnen wat je met het blote oog kunt vaststellen. Wie beweert dat een Zwitsers quartzuurwerk daarin meetbaar beter is, moet met cijfers komen.

Waar het wél in zit: batterijduur, afwerking, de EOL-indicator en die dunne bouw. Vier concrete dingen, waarvan de eerste in de praktijk het meeste oplevert.

Elke vijf tot acht jaar, en dat is een van de langste intervallen die je in quartzland tegenkomt.

De 371, ook wel SR920SW, is een gangbare knoopcel die overal te krijgen is. Bij een juwelier ben je aan het wisselen doorgaans een tientje tot vijftien euro kwijt, grotendeels arbeidsloon.

Zelf doen kan ook. Het uurwerk zit zo gebouwd dat de batterij onder een klemarmpje ligt: dat armpje voorzichtig terugbuigen, batterij eruit, nieuwe erin onder het lipje. Wel opletten dat je dat armpje niet verbuigt of afbreekt, want dan heb je een groter probleem.

Ik heb er twee aparte stukken over geschreven: zelf de batterij van je horloge vervangen en je horloge openmaken.

Eén waarschuwing die voor elk horloge geldt: zodra de bodem eraf is geweest, is de waterdichtheid alleen gegarandeerd als de afsluitring goed zit en op spanning wordt gebracht. Ga je met je horloge zwemmen, laat het dan doen bij iemand die daarna kan aftesten.

• Uitzonderlijk lange batterijduur van vijfenhalf tot bijna acht jaar.
• EOL-indicator, dus je weet ruim van tevoren dat de batterij bijna leeg is.
• HeavyDrive-schokdemping voor de wijzers.
• Met 2,50 mm heel dun, wat slanke horloges mogelijk maakt.
• Stopseconde, dus precies gelijk te zetten.
• Zwitserse herkomst, wat het horloge het Swiss Made-predicaat oplevert.

• Nauwkeurigheid is niet beter dan die van een goede Japanse module.
• Aanzienlijk duurder te vervangen dan een Japanse tegenhanger.
• Geen enkele charme: achter een doorzichtige bodem zie je een printplaatje.
• Repareren is doorgaans zinloos, want vervangen is goedkoper dan het arbeidsloon.

De F06.115 is een goed quartzuurwerk, maar niet om de reden die de meeste mensen denken.

Als je “Swiss Made” op een quartzhorloge ziet staan en denkt dat je daarmee meer nauwkeurigheid koopt, klopt dat niet. Op dat punt doet een Japanse module van een tientje niet onder.

Wat je wél koopt is gemak op de lange termijn. Een batterij die twee keer zo lang meegaat, een horloge dat je waarschuwt voordat het stilvalt, en een uurwerk dat tegen een stootje kan. Over vijftien jaar heb je met dit uurwerk twee batterijwissels gehad in plaats van vijf, en dat scheelt geld, gedoe en risico op je waterdichtheid.

Waar ik kritisch op ben: die voordelen worden nauwelijks gecommuniceerd. Merken zetten Swiss Made groot op de wijzerplaat en laten je zelf raden wat dat betekent. Terwijl het echte verhaal, die acht jaar batterijduur, veel overtuigender is dan het label.

Uit mijn eigen reviews:

• Tissot Everytime Gents

Ook de quartzuitvoeringen van de Tissot PR 100 gebruiken uurwerken uit deze familie.

Meer over de fabriek erachter lees je op mijn ETA-overzichtspagina. De Japanse tegenhanger bespreek ik op de pagina over de Miyota 2115.