Seiko NH35: het uurwerk waar de hele microbrand-wereld op draait

Zie je een automatisch horloge van een merk waar je nog nooit van hebt gehoord, ergens tussen de honderdvijftig en vierhonderd euro? Dan zit hier waarschijnlijk je uurwerk.

De NH35 is het meest gebruikte automatische uurwerk in de betaalbare horlogewereld. En dat is niet omdat hij de beste is. Dat is omdat hij drie dingen tegelijk doet die daarvoor nooit samengingen: hij hackt, je kunt hem met de hand opwinden, en hij kost een merk ongeveer vijftig euro.

Zonder de NH35 zou de halve markt aan kleine horlogemerken simpelweg niet bestaan.

De NH35 wordt gemaakt door Seiko Instruments, de industriële tak van Seiko, en verkocht via Time Module Inc. Dat is de afdeling die Seiko uurwerken aan derden levert.

Hier komt het stuk dat veel mensen niet weten: de NH35 en de Seiko 4R35 zijn hetzelfde uurwerk. Zelfde architectuur, zelfde onderdelen, zelfde specificaties. Het verschil zit in waar hij heen gaat.

• 4R35 gaat in horloges van Seiko zelf, met Seiko-gravering op de rotor en Seiko’s eigen kwaliteitscontrole
• NH35 gaat naar de rest van de wereld, kaal geleverd zodat een merk er zijn eigen ding mee kan doen

Eén klein verschil dat je in specificaties tegenkomt: bronnen melden dat de versie voor derden soms 23 steentjes heeft waar Seiko’s eigen 4R35 er 24 heeft. Het is een detail zonder merkbaar gevolg voor de werking, en de opgaven lopen per bron uiteen.

Dat de NH35 bekender is dan de 4R35, terwijl het hetzelfde ding is, zegt alles over waar dit uurwerk zijn reputatie vandaan haalt.

• Fabrikant: Seiko Instruments (Time Module Inc.)
• Type: automatisch, handmatig opwindbaar, hackend
• Frequentie: 21.600 halve slagen per uur (3 Hz)
• Gangreserve: ongeveer 41 uur
• Steentjes: 23 of 24, afhankelijk van de uitvoering
• Diameter: 27,4 mm
• Nauwkeurigheid: fabrieksopgave van -20 tot +40 seconden per dag
• Opwinding: Magic Lever, beide richtingen
• Schokdemping: Diashock
• Introductie: rond 2011

De NH35 heeft broertjes die je in specificaties tegenkomt. Ze delen dezelfde basis en verschillen alleen in wat ze op de wijzerplaat tonen.

De Seiko 5 Sports uit mijn review draait op de 4R36, dus de dag-datumversie. De Presage gebruikt afhankelijk van het model de 4R35 of de 4R36.

Om te snappen waarom de NH35 zo belangrijk werd, moet je weten wat ervoor lag.

Seiko’s oude werkpaard was de 7S26, het uurwerk uit de legendarische SKX-duikers en uit talloze Seiko 5-modellen. Ook nu nog kom je hem tegen: het zit bijvoorbeeld in de gouden Seiko 5 uit mijn lijst met beste horloges onder de 100 euro.

De 7S26 was onverwoestbaar maar miste twee dingen. Je kon hem niet met de hand opwinden, dus stond hij stil, dan moest je schudden. En hij hackte niet, dus je kon nooit op de seconde gelijkzetten.

De NH35 loste dat allebei op, en dat is het hele verhaal. Voor het eerst kreeg je hacking en handopwinden in een uurwerk dat een merk voor ongeveer vijftig euro kon inkopen. Daarmee kon opeens elke ondernemer met een goed ontwerp een fatsoenlijk automatisch horloge op de markt zetten zonder zelf een fabriek te bouwen.

Kijk je nu naar de crowdfundingcampagnes en de kleine merken op Instagram, dan zit in het overgrote deel een NH35.

Hij hackt. Trek de kroon uit en de secondewijzer staat stil, zodat je hem op de seconde kunt synchroniseren. Klinkt als een detail, maar bij de Miyota 82xx en de oude 7S26 kan dat niet, en dat is het meest genoemde bezwaar tegen die uurwerken.

Je kunt hem met de hand opwinden. Staat je horloge stil, dan draai je hem met de kroon aan de gang. Ongeveer vijfentwintig tot dertig slagen en hij loopt weer.

De secondewijzer stapt zichtbaar. Op 21.600 slagen krijg je zes stapjes per seconde. Kom je van een Zwitsers uurwerk op 28.800, dan valt dat op. In deze prijsklasse is het de norm.

De rotor is hoorbaar. Seiko’s Magic Lever windt beide kanten op en is efficiënt, maar je hoort en voelt de rotor wel degelijk rondgaan. Minder uitgesproken dan bij een Miyota, maar aanwezig.

Eenenveertig uur gangreserve is krap. Doe je hem vrijdagavond af, dan staat hij zondagmiddag stil. Dat is de belangrijkste beperking van dit uurwerk in het dagelijks gebruik.

De fabrieksopgave is min twintig tot plus veertig seconden per dag. Dat ziet er dramatisch uit, en het is bewust ruim genomen.

In de praktijk lopen de meeste exemplaren veel beter, vaak ergens tussen de vijf en twintig seconden per dag. Een deel loopt zelfs binnen een paar seconden. Dat komt doordat Seiko Instruments de marge zo breed opgeeft dat vrijwel elk uurwerk erbinnen valt, en niet doordat het ontwerp zo onnauwkeurig is.

Loopt jouw exemplaar scheef, dan kan een horlogemaker hem gewoon bijstellen. Dit uurwerk heeft een klassieke regelaar, in tegenstelling tot de moderne Zwitserse kalibers die in de fabriek met een laser worden vastgezet.

De directe concurrent in dit segment, en de vergelijking die elke microbrand maakt bij het inkopen.

De bovenste drie regels zijn het hele verschil. Op alles wat je dagelijks merkt, wint de NH35. Daarom is hij ook duurder in de inkoop, en daarom zie je bij de allergoedkoopste automaten nog steeds een Miyota.

• Hacken en handmatig opwinden, allebei in deze prijsklasse niet vanzelfsprekend.
• Onverwoestbaar, met een reputatie die inmiddels vijftien jaar oud is.
• Overal te repareren en onderdelen zijn ruim verkrijgbaar.
• Klassiek regelbaar, dus je eigen horlogemaker kan hem bijstellen.
• Tweerichtingsopwinding via Seiko’s Magic Lever, wat efficiënter is dan een eenrichtingssysteem.
• Voor een merk spotgoedkoop in te kopen, wat betaalbare automaten mogelijk maakt.

• Eenenveertig uur gangreserve is naar moderne maatstaven weinig.
• 21.600 slagen, dus een minder vloeiende secondewijzer dan bij Zwitserse kalibers op 28.800.
• Ruime fabrieksmarge in de nauwkeurigheid, dus de kwaliteit per exemplaar wisselt.
• Sobere afwerking. Achter een doorzichtige bodem oogt hij vlak, tenzij het merk hem heeft laten bewerken.

Onderdelen zijn breed verkrijgbaar en elke horlogemaker kent dit uurwerk. Een revisie is doorgaans betaalbaar, al geldt hier hetzelfde als bij de meeste instapkalibers: bij een defect is vervangen vaak goedkoper dan repareren.

En dan de waarschuwing die je moet onthouden. Verzet de datum nooit tussen ongeveer negen uur ’s avonds en één uur ’s nachts. In dat tijdvak staat het datummechanisme op scherp om zelf om te schakelen, en er met de hand aan draaien kan onderdelen beschadigen.

Wil je de datum in die periode toch aanpassen: draai de wijzers eerst een paar uur vooruit, verzet dan de datum, en zet daarna de tijd goed. Dit geldt overigens voor de meeste automaten met een snelverstelbare datum, maar bij dit kaliber wordt het het vaakst genoemd.

De NH35 is niet het mooiste of het meest verfijnde uurwerk. Gelukkig probeert ‘ie dat ook helemaal niet te zijn!

Wat hij wel is: het eerlijkste uurwerk in zijn prijsklasse. Je krijgt hacking, handopwinden en tweerichtingsopwinding voor een bedrag waarvoor de concurrentie je twee van die drie onthoudt. Hij gaat decennia mee, iedereen kan hem repareren, en je eigen horlogemaker kan hem bijstellen zonder dat het horloge terug moet naar de fabrikant.

Waar ik kritisch op ben: die eenenveertig uur. In een tijd waarin Zwitserse instapkalibers tachtig uur halen, is dat de zwakste plek van dit uurwerk. Doe je hem in het weekend af, dan mag je maandagochtend opnieuw gelijkzetten.

Zie je een horloge van een onbekend merk met een NH35 erin, dan hoef je je over het uurwerk geen zorgen te maken. Dat is precies waarom dit kaliber zoveel merken heeft laten ontstaan.