Er is één ding dat Seiko doet wat bijna geen enkel ander horlogemerk ter wereld kan: alles zelf maken.
Niet alleen het uurwerk, maar ook de haarspiraal, de smeermiddelen, het glas, en zelfs de quartzkristallen. Zwitserse merken die zichzelf “manufacture” noemen kopen doorgaans nog steeds hun haarspiralen bij Nivarox. Seiko niet.
Dat klinkt als een technisch detail, maar het verklaart waarom je in mijn eigen lijstjes en reviews een Seiko-uurwerk tegenkomt in horloges van vijftig euro én in horloges van duizend euro. Ze bedienen de hele markt, en ze doen dat met techniek die ze in eigen huis hebben ontwikkeld.
Hoe het bedrijf Seiko in elkaar zit
Dit verwart zelfs liefhebbers, dus even helder.
Seiko is geen enkel bedrijf maar een groep, en de uurwerken komen uit verschillende hoeken:
- Seiko Watch Corporation verkoopt de horloges die je in de winkel ziet
- Seiko Instruments maakt de mechanische uurwerken en levert die via Time Module Inc ook aan andere merken
- Seiko Epson maakt onder meer de quartztechniek en de Spring Drive
Die tweede is de interessantste voor deze pagina. Time Module verkoopt uurwerken aan iedereen die er om vraagt, net zoals Miyota dat doet bij Citizen. Alleen zit er bij Seiko een naam op die je wél kent.
Waarom je de naam soms wél en soms niet ziet
Bij ETA en Miyota is de regel simpel: die namen zie je nooit op een wijzerplaat. Bij Seiko ligt het genuanceerder.
Op Seiko’s eigen horloges staat gewoon Seiko, en het kalibernummer staat vaak op de achterkant. Maar Seiko Instruments levert ook aan merken die de naam nergens noemen.
Het duidelijkste voorbeeld uit mijn eigen content is Lorus. Dat is Seiko’s eigen budgetmerk, en in de Lorussen uit mijn lijst met beste horloges onder de 100 euro zitten Seiko Instruments-quartzkalibers zoals de VJ33 en de VJ32, met Hardlex-glas erop. Dat is dezelfde techniek als in duurdere Seiko’s, alleen dan onder een naam die niemand associeert met kwaliteit.
De belangrijkste uurwerkfamilies
Seiko maakt honderden kalibers. Dit zijn de families waar je in de praktijk tegenaan loopt.
De 7S-serie: de klassieke werkpaarden
De 7S26 is het uurwerk uit de legendarische SKX-duikers en uit talloze Seiko 5-modellen. Onverwoestbaar, decennialang in productie, en nog steeds te vinden in betaalbare modellen zoals de gouden Seiko 5 uit mijn onder-100-lijst.
Wat hij niet kan: hacken en handmatig opwinden. Dat maakt hem naar moderne maatstaven gedateerd, maar het doet niets af aan hoe lang hij meegaat.
De 4R-serie: de moderne standaard
De opvolger van de 7S, en het uurwerk waar de hele betaalbare automatenmarkt op draait. De 4R35 en 4R36 hacken wél en zijn wél met de hand op te winden.
Buiten Seiko’s eigen horloges heet ditzelfde uurwerk NH35 en NH36, en onder die naam zit het in honderden horloges van kleinere merken. Ik heb er een aparte pagina over geschreven.
De 6R-serie: een stap omhoog
De 6R35 zit in de betere Prospex- en Presage-modellen en biedt zeventig uur gangreserve tegenover de eenenveertig van de 4R. Ook hier is de frequentie verlaagd naar 21.600 slagen om die winst te halen, precies dezelfde afweging als bij de Zwitserse Powermatic 80.
De quartzkalibers
Seiko heeft de quartzrevolutie in 1969 in gang gezet met de Astron, en maakt tot op vandaag zijn eigen quartztechniek.
De 8T63 is een quartzchronograaf die je onder meer in de panda-chronograaf uit mijn onder-300-lijst tegenkomt. De VJ- en PC-series van Seiko Instruments zijn de eenvoudige driewijzerkalibers die in Lorus en in tientallen andere merken zitten.
De topsegmenten
Voor de volledigheid, want deze kom je in mijn lijstjes niet tegen. De 9S-serie zit in Grand Seiko en is handgemaakt met eigen haarspiralen. De 9R Spring Drive is Seiko’s eigen uitvinding: een mechanisch uurwerk met elektronische regeling, waarbij de secondewijzer volkomen vloeiend glijdt in plaats van tikt.
Techniek die je alleen bij Seiko vindt
Drie dingen die in vrijwel elk Seiko-uurwerk zitten en die het merk zelf heeft ontwikkeld.
- Magic Lever: Seiko’s opwindsysteem uit 1959, dat de beweging van de rotor in beide richtingen omzet in opwinding. Simpeler dan de Zwitserse oplossingen, met minder onderdelen, en aantoonbaar efficiënt. Zo efficiënt dat het systeem inmiddels ook buiten Seiko wordt gebruikt.
- Diashock: Schokdemping voor het gevoeligste onderdeel van het uurwerk, de balansas. Seiko’s antwoord op het Zwitserse Incabloc.
- Hardlex: Geen uurwerktechniek maar wel typisch Seiko: een gehard mineraalglas dat harder is dan gewoon mineraalglas maar minder bros dan saffier. Je vindt het op vrijwel alle betaalbare Seiko’s en Lorussen.
Seiko uurwerken tegenover de concurrentie
| Seiko 4R35 / NH35 | Miyota 8215 | ETA 2824-2 | |
|---|---|---|---|
| Frequentie | 21.600 vph | 21.600 vph | 28.800 vph |
| Gangreserve | 41 uur | 42 uur | 38 uur |
| Hacken | Ja | Nee | Ja |
| Handmatig opwinden | Ja | Nee | Ja |
| Prijsniveau | Laag | Laagst | Hoogst |
Samengevat: tegenover Miyota wint Seiko op alles wat je dagelijks merkt. Tegenover ETA verlies je de vloeiende secondewijzer, maar je betaalt er een fractie voor.
Is een Seiko-uurwerk goed?
Ja, en op een manier die je pas begrijpt als je ziet wat het merk over de volle breedte doet.
Aan de onderkant maakt Seiko uurwerken die decennia meegaan voor een bedrag waar het bijna niet uit kan. Aan de bovenkant maken ze met de Spring Drive iets wat verder niemand ter wereld heeft. En daartussen zit een compleet aanbod waarin elke stap omhoog daadwerkelijk iets toevoegt.
Waar ik kritisch op ben: de nauwkeurigheidsopgaven. Seiko geeft bij zijn instapkalibers marges op van min twintig tot plus veertig seconden per dag. In de praktijk lopen de meeste exemplaren veel beter, maar die brede marge betekent ook dat de kwaliteit per exemplaar wisselt. Bij Zwitserse merken in dezelfde prijsklasse zijn de opgaven strakker.
En dan de communicatie. Dat Lorus draait op Seiko-techniek staat nergens vermeld, terwijl het voor een koper juist een geruststelling zou zijn. Dat is een gemiste kans.
Horloges met een Seiko-uurwerk
Uit mijn eigen reviews en koopgidsen:
- Seiko 5 Sports (kaliber 4R36)
- Seiko Presage (4R35 of 4R36)
- Seiko Prospex (kaliber 6R35)
- Seiko 5 SNKL48 (kaliber 7S26)
- Diverse Lorus-modellen (Seiko Instruments VJ- en PC-kalibers)
Nieuw in mechanische horloges? Begin dan bij automatische horloges. De Japanse concurrent bespreek ik op mijn Miyota-overzichtspagina, de Zwitserse op de ETA-pagina.