Vlindersluiting op je horloge: hoe hij werkt en wanneer je hem wilt

Pim Broekstra
vlindersluiting op zwartgouden horloge

Kijk naar de onderkant van een mooi stalen horloge en de kans is groot dat je geen gesp ziet. Alleen twee strakke vleugels die in het midden dichtklikken. Dat is een vlindersluiting. Je vindt hem op dresswatches, op luxe stalen banden en steeds vaker op leer. In dit artikel lees je hoe hij werkt, wat hij beter doet dan een gesp en waar hij tekortschiet.

Kort antwoord

Een vlindersluiting is een dubbele vouwsluiting met twee gelijke armen die vanuit het midden openklappen. Hij oogt strak, zit stevig en spaart een leren band, omdat je die niet steeds door een gesp trekt. Het nadeel: je kunt de lengte meestal niet fijn bijstellen, dus de maat moet in één keer goed zijn.

Wat is een vlindersluiting?

Een vlindersluiting heeft twee armen die even lang zijn. Ze klappen vanuit het midden naar beide kanten open, als de vleugels van een vlinder. Gesloten zie je bijna niks van de sluiting: de band loopt als één geheel om je pols.

Een vlindersluiting aan de onderkant van een horloge
Figuur 1. Gesloten zie je bijna niks van een vlindersluiting.

Het verschil met de andere sluitingen:

Gesp Vouwsluiting Vlindersluiting
Hoe hij eruitziet Klassiek, met een zichtbare gesp Een metalen klepje onder je pols Bijna onzichtbaar, de band loopt door
Fijn bijstellen Elk gaatje Vaak met fijnafstelling Meestal niet
Slijtage aan leer Meeste slijtage Weinig Weinig
Band blijft rond als hij opengaat Nee, je horloge kan vallen Ja Ja
Waar je hem ziet Leer, stof en rubber De meeste stalen banden Dresswatches, luxe stalen banden, steeds vaker leer

Een vlindersluiting past vooral bij een horloge dat je netjes draagt. Lees ook een horloge bij een pak dragen.

Zo werkt een vlindersluiting

  1. OpenenDruk de twee knopjes aan de zijkant tegelijk in. Bij een sluiting zonder knopjes trek je één kant voorzichtig los.
  2. OmdoenKlap de armen open en schuif je hand door de band. De band blijft één geheel, dus je horloge kan niet vallen.
  3. SluitenDruk de armen één voor één terug tot je een duidelijke klik hoort en voelt.Geen klik? Dan zit hij niet goed vast en kan hij openschieten.
Uitleg over het openen en sluiten van een vlindersluiting
Figuur 2. Openen, omdoen en sluiten.

Er zijn twee soorten:

Met drukknoppen

  • Gaat alleen open als je beide knopjes indrukt
  • Schiet niet zomaar open
  • Je hebt twee vingers nodig

Op frictie

  • Klemt dicht zonder knopjes
  • Oogt nog strakker
  • Kan na jaren losser gaan zitten

Mijn keus: drukknoppen. De extra zekerheid weegt voor mij zwaarder dan dat beetje extra strakheid.

De voordelen en nadelen in de praktijk

Sterk

  • Strak en luxe, er zit geen gesp in de weg
  • Je horloge kan niet vallen bij het omdoen
  • Een leren band slijt minder
  • Met drukknoppen heel veilig

Zwak

  • Meestal geen fijnafstelling
  • Kan dik aanvoelen onder je pols, vooral bij staal
  • Minder fijn bij een kleine pols
  • Losse sluitingen passen niet op elke band
Vlindersluiting met drukknoppen op de stalen band van een Tissot PRX
Figuur 3. De vlindersluiting met drukknoppen van de Tissot PRX.

Het grootste nadeel is de fijnafstelling. Bij een gewone vouwsluiting kun je de band vaak een paar millimeter langer zetten als je pols ’s zomers dikker is. Bij een vlindersluiting kan dat meestal niet. De lengte bepaal je dan alleen met de schakels. Zit hij net tussen twee maten in, vraag dan naar een halve schakel. Hoe strak hij moet zitten, lees je in hoe strak moet een horloge zitten.

Je vindt een vlindersluiting allang niet meer alleen in de top. De Tissot PRX heeft er een met drukknoppen.

Vlindersluiting op leer vs. staal

Op leer. Bij een gesp buig je de band elke dag op dezelfde plek en trek je hem door de lus. Daar slijt leer het eerst. Met een vlindersluiting stel je de lengte één keer in en vouw je daarna alleen de sluiting open en dicht. Het leer blijft daardoor langer mooi, vooral bij een dure band van alligator of struisvogel.

Rolex 1908 met een dubbele vouwsluiting op een leren band
Figuur 4. De Rolex 1908 heeft een gouden dubbele vouwsluiting op leer, die Rolex de Dualclasp noemt.

Rolex maakte voor de 1908 zelfs een eigen dubbele vouwsluiting voor leer, de Dualclasp. Hij is vormgegeven om altijd mooi in het midden van je pols te blijven zitten. Meer over de sluitingen van Rolex lees je in alles over Rolex-bandjes en sluitingen.

Op staal. Hier is de sluiting meestal onderdeel van de band. Dat oogt naadloos en zit stevig. Maar je bent afhankelijk van de schakels voor de lengte. Een band inkorten doe je met de schakels, zie horlogeband inkorten.

Een vlindersluiting op een leren band en op een stalen band vergeleken
Figuur 5. Op leer en op staal.

Op leer

  • Spaart de band
  • Los te koop en zelf te monteren
  • Lengte kies je met de gaatjes

Op staal

  • Naadloos en stevig
  • Meestal vast onderdeel van de band
  • Lengte alleen met schakels

De juiste maat meten

Hier gaat het het vaakst mis. Veel leren banden lopen taps toe: ze zijn bij de kast breder dan aan het uiteinde. Een band van 20 mm bij de kast is aan het uiteinde vaak maar 18 mm. De sluiting moet passen bij het uiteinde, niet bij de kast.

  1. Kijk eerst op de bandAan de binnenkant staan vaak twee getallen, zoals 20/18. Het eerste is de breedte bij de kast, het tweede bij de gesp. Je hebt het tweede nodig.
  2. Meet anders zelfMeet met een schuifmaat of een liniaal de breedte van de band vlak bij de gesp, in millimeters.
  3. Kies dezelfde maatEen sluiting van 18 mm hoort bij een band die aan het uiteinde 18 mm breed is. Geen millimeter meer of minder.Een sluiting die te breed is, gaat schuiven. Een te smalle krijg je er niet in.

Losse sluitingen voor leer zijn te koop in ongeveer 12 tot 24 mm. Bij herenhorloges is de band bij de kast meestal 18 tot 22 mm breed, en aan het uiteinde een paar millimeter smaller. Hoe de breedte bij de kast samenhangt met je horloge, lees je in horlogematen.

Een vlindersluiting kopen of zelf monteren

Let bij het kopen op vier dingen:

  • De maat: precies gelijk aan het uiteinde van je band.
  • De kleur: staal, goud, roségoud of zwart (PVD). Laat hem passen bij je kast.
  • Het type: met drukknoppen is veiliger dan op frictie.
  • Retour: pasvorm blijft lastig. Koop waar je kunt ruilen.

Een universele sluiting op een leren band gaat meestal prima als de maat klopt. Bij staal is het lastiger: daar is de sluiting vaak gemaakt voor één bepaalde band. Bestel die bij het merk of een dealer. De goedkope sluitingen van AliExpress kun je proberen als experiment, maar reken niet op jaren plezier.

Zo zet je een vlindersluiting op een leren band. Het precieze werk verschilt per model, maar zo gaat het meestal:

Wat heb je nodig

  • Een pennendrukker of veertjestang: om het pinnetje van de sluiting los te halen.
  • Een zachte ondergrond: een doek, zodat er niks wegschiet of krast.
  • Reservepinnetjes: voor als er een wegspringt.
  1. Haal de oude gesp erafDuw het pinnetje bij de gesp in en haal de gesp los.
  2. Zet het korte deel vastBevestig het korte stuk band met het pinnetje aan de ene kant van de sluiting.
  3. Kies de lengteSteek het lange stuk door de andere kant en zet het pennetje in het gaatje dat past. Steek het uiteinde onder de lus.
  4. Pas en checkDoe hem om. De sluiting moet in het midden van je pols zitten, niet aan de zijkant. Zit hij scheef, kies dan een ander gaatje.

Hoe je zo’n pinnetje veilig loshaalt, lees je in het pinnetje van je horloge vervangen. Wil je de hele band wisselen, zie dan horlogebandje vervangen.

Hier stop ik en ga ik naar de horlogemaker

  • De sluiting zit vast aan een stalen band en moet worden vervangen.
  • Een sluiting op frictie klikt niet meer stevig dicht.
  • Een drukknop blijft hangen of veert niet meer terug.
  • Je band moet een halve schakel korter.

Een sluiting die onverwacht opengaat, kost je in het ergste geval je horloge.

Vragen die ik vaak krijg

Is een vlindersluiting veiliger dan een gesp?

Ja. Ook als hij opengaat, blijft de band één geheel en valt je horloge niet. Met drukknoppen gaat hij bovendien niet zomaar open.

Past een vlindersluiting op elk horloge?

Op een leren band meestal wel, als de maat klopt. Bij staal is de sluiting vaak onderdeel van de band en niet los te vervangen.

Hoe weet ik welke maat ik nodig heb?

Meet de breedte van de band aan het uiteinde, bij de gesp. Vaak staat hij op de binnenkant van de band, als tweede getal.

Kan ik hem zelf monteren?

Op leer meestal wel, met een pennendrukker. Bij een stalen band laat je het de horlogemaker doen.

Conclusie

Mijn oordeel

Een vlindersluiting is elegant, veilig en goed voor je leren band. Het enige echte nadeel is dat je de lengte niet fijn kunt bijstellen. Neem dus de tijd om de maat goed te krijgen. Op leer kun je het zelf. Bij staal kun je beter de juiste schakels laten zetten door de horlogemaker, en dan zit hij jarenlang goed.

Hoe ik dit weet

De soorten sluitingen en de werking komen uit de handleidingen van merken als Seiko en uit de specificaties van Tissot en Rolex. De maten heb ik nagekeken bij losse sluitingen en banden.

Hoe een vlindersluiting in het dagelijks gebruik werkt, heb ik gemerkt bij de Tissot PRX uit mijn review.